Nga Besi BEKTESHI
Një nga repertet më të rëndësishme të kohës së diktaturës, është në një servis makinash. Pronari i këtij servisi me dashamirësi më tregon se “Skoda” e Enver Hoxhës, e blinduar dhe e lënë në rezerva të shtetit është marrë prej aty dhe tashmë gjendet te servisi i tij. Bledi, kështu e quajnë pronarin e “Skodës” me të cilën ka udhëtuar Enver Hoxha, thotë se “është marrë në rezervat e shtetit ku ka qenë e prishur dhe abandonuar” dhe se është i sigurtë që është makina e Enverit.
Unë kam në mend ta rregulloj së pari thotë ai, pastaj të shohim. Ai thotë se gjyshi i tij ka qëndruar me Enverin, ka fotografi me të dhe se ishin shokë ndërsa shton gjithashtu se i ka kushtuar shumë për ta blerë si makinë! Pyetjes në se ka dëshirë ta shesë i përgjigjet: “Tuj pa, e tuj ba”, pra të shohim më vonë. Ajo i ka të gjithë të rregullta dhe sediljet ku është ulur Enveri, thotë Bledi, prandaj duke parë dhe duke bërë, përsërit disa herë përgjigjen e pyetjeve të mia tashmë më të drejtpërdrejta. Gjithsesi Skoda është aty jashtë në oborr të ofiçinës dhe ka shumë plumba xhamave blind të saj. Ka gomat e mishit apo goma jo tubolare, por të mbushura, të cilat akoma qëndrojnë. Në xhamin e shoferit është bërë një vrimë e madhe nga bataretë e fishekëve dhe goditjet e provës me çfarë do mjeti të fortë. Timoni është origjinal dhe sediljet po ashtu. Është me të vërtetë një repert i jashtëzakonshëm i cili ka transportuar në vitet ‘50-të Enver Hoxhën nëpër Shqipëri.
Ka histori të veçantë kjo Skoda e prodhuar nga 1950-1952 në Çekosllovaki dhe në një seri të vogël të vetëm 100 ekzemplarësh. Unë u interesova akoma më shumë dhe gjeta karakteristikat e një makine të tillë luksi, që ka shërbyer për të pasur udhëtim të sigurtë Kryetarët e Shteteve, liderët e partive dhe prej tyre Komandanti suprem i Forcave të Armatosura Klement Gottëald. Talajo u furnizua nga AZNP Skoda, kurse motori ishte Karosa në Pragë, instrumentat Pal nga Praga Kbely, kurse sediljet e brendshme nga Tatra. Asenblimi i përgjithshëm është bërë në Stabilimentin e Skoda e Mlada Boleslav. Kjo që është në servisin e Blendit në Lezhë, është varianti Skoda Vos e blinduar dhe me xhama të trashë të blinduar për të duruar kalibrin 7.62. Të dhënat e makinës janë këto: Motor me katër kohë benzine me gjashtë cilindra Praga N4ATA OHV dhe me dy karburatorë Solex. Motorri është me 5195 ç, kurse fuqia 88 kë ose 120 kuaj fuqi me vetëm 3200 xhiro që ishin shumë për kohën si makinë e blinduar. Ishte me katër marrshe dhe e gjatë 5.7 metra e gjerë 1.95 metra dhe e lartë 1.75 metra, pra është një makinë e madhe si kubaturë dhe masë. Interesant është fakti se bosh ajo vjen 3900 kg dhe konsumonte rreth 40 litra për 100 km, duke pasur shpejtësinë maksimale 110 km në orë.
Padyshim që ka qenë një makinë e shumë udhëheqësve jo vetëm në lindje, por në perëndim dhe për kohën një nga makinat më të mira të industrisë së makinave shumë të zhvilluar çeke. Krahasova makinën e servisit në Lezhë me ato të ruajtura në muzeun e Pragës dhe natyrisht ishte modeli tashmë i famshëm i Skoda Vos e prodhuar në shumë pak ekzemplarë, ku njëri i ka takuar Sekretarit të Parë të KQPPSH, Enver Hoxha. Më vonë ai mori një Zim rus dhe pastaj një Mercdes, por Skoda seriozisht që ishte një nga makinat e para të blinduara dhe tepër të mirë që ka pasur regjimi dhe që ka pasur edhe diktatori i Shqipërisë për disa vite me rradhë. Ajo nuk duhet të dergjet në një servis, por ndoshta tashmë pronari i saj ka menduar ta restaurojë (uroj brenda parametrave të rregullt) dhe të ketë një vend ekspozimi.
