Për muaj të tërë ka pasur spekulime se lufta në Gaza po përshkallëzohet në një rrafsh më të gjerë rajonal. Tani izraelitët po durojnë një natë të tmerrshme pasi pyesin veten nëse ka ardhur momenti i së vërtetës.
Në fund të 13 prillit, Irani lëshoi një numër të madh të dronëve sulmues në Izrael, dhe më pas edhe raketa.
Breshëria është pjesë e hakmarrjes së saj për një sulm ajror izraelit që vrau shtatë persona, përfshirë një gjeneral të lartë iranian, në kompleksin e ambasadës së vendit në Damask më 1 prill.
Udhëheqësi suprem i Iranit Ali Khamenei tha se “regjimi keqdashës sionist do të ndëshkohet”.
Më herët gjatë ditës, forcat iraniane hipën në një anije në ngushticën e Hormuzit, për të cilën ata thanë se kishte lidhje me Izraelin. Sulmet me raketa dhe vala e dronëve janë, megjithatë, një përshkallëzim shumë më i madh. Pas dekadash armiqësie dhe bisedash për luftë, është hera e parë që Irani ka sulmuar Izraelin drejtpërdrejt nga territori i tij.
Ndërsa Izraeli pothuajse me siguri mund të përballet me kërcënimin e menjëhershëm, pyetja e madhe është se si mund të hakmerret, dhe sa jane shanset që kjo të tërheqë rajonin dhe Amerikën në luftë gjithëpërfshirëse.
Sipas burimeve izraelite, 300 dronë u lëshuan. Ata janë ndoshta Shaheds, një model i lirë që mund të mbajë rreth 50 kg eksploziv. Me një shpejtësi maksimale prej më pak se 200 kilometra në orë, atyre u duhen orë të tëra për të udhëtuar nga Irani në Izrael.
Irani gjithashtu mund t’u ketë kërkuar përfaqësuesve të tij, si Hezbollah në Liban dhe Houthis në Jemen, të lëshojnë raketat e tyre në mënyrë që të zmadhojnë shkallën e sulmit. Në shenjat e panikut dhe frikës në rritje në të gjithë rajonin, Iraku, Jordania dhe Libani mbyllën hapësirën e tyre ajrore. Kuwait Airways devijoi fluturimet.
Prioriteti i parë i Izraelit është të kape sa më shumë dronë dhe raketa që të jetë e mundur. Kishte ditë për t’u përgatitur. Vendi ka një sistem mbrojtjeje raketore me shumë shtresa dhe ka vendosur të gjithë forcën e tij ajrore për të kapur sulmet. Jordania fqinje u zotua të rrëzojë çdo dron që kalon kufijtë e saj dhe duket se e ka bërë tashmë këtë.
Amerika është e gatshme të ndihmojë Izraelin dhe kishte raporte se avionët britanikë ishin gjithashtu aktivë.
Spitalet kanë qenë tashmë në një nivel të lartë gatishmërie që nga sulmi i Hamasit më 7 tetor dhe shumica e shkollave janë në pushim për shkak të festës së ardhshme të Pashkës.
Ato ende të hapura janë urdhëruar të mbyllen, por ndërtesat publike nuk u tha të mbylleshin. Megjithatë, komunitetet izraelite në lartësitë e Golanit janë urdhëruar të strehohen. Sirena dhe shpërthime mund të dëgjohen në Jerusalem.
Edhe nëse sulmi nuk shkakton viktima ose dëme të konsiderueshme fizike, pasojat janë të thella. Pas sulmit të Damaskut, zyrtarët izraelitë të sigurisë besuan se Irani nuk do të hakmerrej me forcat e veta, në përputhje me politikën e mbajtur prej kohësh. Ky vlerësim tani duket se ka qenë i gabuar.
U deshën dy javë diskutim për të vendosur se si të reagonin pas grevës së ambasadës. Irani duket se u ndje i detyruar të bënte diçka: pas muajsh sulmesh izraelite ndaj forcave të saj në Siri dhe Liban, shënjestrimi i iranianëve të lartë në një ndërtesë diplomatike dukej një përshkallëzim i papranueshëm.
Disa zyrtarë ishin nervozë për një sulm të drejtpërdrejtë ndaj Izraelit. Por palët e vijës së ashpër donin të godisnin drejtpërdrejt në vend që të vepronin përmes përfaqësuesve. Pas lëshimit të dronëve, misioni i i Iranit në Kombet e Bashkuara thirri të drejtën e tij të vetëmbrojtjes dhe tha se çështja “mund të konsiderohet e përfunduar”.
Megjithatë, për shkak se një sulm i drejtpërdrejtë iranian ndaj Izraelit kalon një vijë të re, Izraeli ndoshta do të detyrohet të hakmerret: çdo normalizim i sulmeve të drejtpërdrejta nga Irani është i patolerueshëm për publikun dhe udhëheqjen izraelite. Benjamin Netanyahu, kryeministri izraelit, bëri një deklaratë televizive përpara se të lëshoheshin dronët. “Unë kam vendosur një parim të qartë: ata që na dëmtojnë ne, ne i dëmtojmë ata,” tha ai.
Izraeli tashmë ka informuar amerikanët dhe qeveritë në rajon se përgjigja e tij është e pashmangshme. Opsionet e tij ushtarake përfshijnë lëshimin e dronëve dhe sulmet ajrore me rreze të gjatë mbi Iranin, ndoshta në baza ushtarake ose instalime bërthamore.
Ka më pak gjasa që Izraeli të lëshojë raketa nga nëndetëset e tij, të cilat janë të rezervuara për konfrontimet më serioze.
