ISMAIL SINANI
Kur Abdyl Frashëri 136 vjet më parë, më saktë më 13 qershor të atij viti, kishte shkuar në Kongresin e Berlinit për t’i prezantuar kërkesat e shqiptarëve, kuptohet i autorizuar nga elita e asaj kohe, kancelari gjerman, homologu i Angela Merkelit, i kishte thënë se “nuk ka komb shqiptar”. Madje, të paktën siç na kanë mësuar mësuesit e historisë, këtë e kishte thënë me një gjuhë jo fort të hijshme, duke e fyer rëndë njeriun që gjatë jetës së tij e ngjalli kombin që i përkiste përmes veprave atdhetare, diplomatike dhe, kuptohet, politike.
136 vjet më vonë, në po atë qytet ku shqiptarët dikur nuk i bëri askush hesap, sivjet u dukën si yjet holivudiane që janë gati të marrin çmimin “Oskar”. Pas më shumë se një shekull e një çerek, shqiptarët jo që ishin të barabartë me kombet e tjera të Ballkanit, por ata mund të lavdëroheshin se kanë dy përfaqësues të tyre, pikërisht aty ku 136 vjet më parë ishte vendosur për fatin e tyre nga po këta popuj.
Gjithë kjo që u tha më lart i ngjan sa një rrëfimi romantiko-historik, po aq edhe patriotik… Por, sidoqoftë, nëse do të bëhej një lidhje sentimentale mes këtyre dy ngjarjeve, e para gjithsesi historike, shqiptarët kanë hapësirë për t’u gëzuar.
Megjithatë, çështja në fjalë meriton një analizë më të thuktë, me detaje më precize, për të dhënë përgjigje se pse u organizua Konferenca e Berlinit, e cila i mblodhi tok në një tavolinë liderët e “armiqësuar” të Ballkanit dhe çfarë u tha në të?
Pyetja e parë ndoshta do të mund të përgjigjej shumë më shpejt. Madje, nuk kanë munguar analizat nga më të ndryshmet të tipit se “Gjermania po e dëshmon veten se është motori i Europës”, se “Gjermania po ia tregon vendin Anglisë dhe Francës”, se “Gjermania po ‘ia tregon dhëmbët’ edhe Amerikës”, se “Gjermania është në panik nga invazioni turk në Ballkan”… Gjithsesi se të gjitha këto përgjigje hëpërhë mund të jenë të sakta, sikundër mund të jenë vetëm pretendime konspiracioniste pa ndonjë bazë të shëndoshë… Por, analizat e tilla, sado që të jenë të çastit, japin një pasqyrë të asaj që në të vërtetë ka ndodhur, ani pse ndoshta asnjëri prej nesh nuk ka arritur ta zbërthejë qartë mendjen e Angela Merkelit dhe të diplomacisë së saj, të mbështetur ndoshta edhe me strategji ushtarako-inteligjente. Pra, sikur vetëm njëri pretendim analitik të jetë i saktë ose të gjithë nga pak, që tani jepen sinjale të qarta se Ballkani në dekadën ose në dy dekadat që vijnë, nuk do të jetë në gjendje të qetë (gjeopolitike), sepse të gjitha këto vende të apostrofuara me siguri se nuk do ta shikojnë duarkryq Merkelin dhe suitën e saj nëpër “sfilatën ballkanike”.
Pyetja e dytë, se “çfarë është thënë në këtë takim?”, tani është herët për t’u komentuar. Publiku për momentin është i njohur nga deklaratat zyrtare të Konferencës, të thëna nga kryeministri shqiptar, Edi Rama, të përmbledhura në 18 pika, me një përmbajtje sociale, ekonomike dhe pak a shumë politike… Por, mesazhi i plotë i këtij takimi kryeministror do të kuptohet më vonë, kur historianët, njëjtë si për Kongresin e Berlinit, do të na i shpalosin të vërtetat. Ndaj “dhëmbi i kohës” duket se është më se i domosdoshëm!
Krahas Konferencës së Berlinit, pjesë e agjendës politike (për muajin shtator) ishte edhe Samiti i NATO-s në Uels të Britanisë së Madhe.. Mirëpo, duke se rëndësia e tij kësaj radhe i ka prekur vetëm shqiptarët që jetojnë në kufijtë e Maqedonisë. Në kushte dhe rrethana tjera, ky samit ndoshta nuk do të përmendej fare, por ja që premtimet e kreut të BDI-së, se koalicionin me kryeministrin Gruevski e ka bërë me një marrëveshje poshtëruese për shqiptarët me kusht që në këtë samit vendi të hyjë në NATO, të gjithë shqiptarët që jetojnë në këtë anë të kufirit i pati bërë “sy e veshë” nëse edhe ata një ditë do ta ndjejnë veten pjesë të integrimeve (atlantike, sepse ato europiane ka kohë që nuk i përmend kush). Samiti u përmbyll, Maqedonia edhe më tej mbetet jashtë NATO-s, ndërsa shqiptarët dhe përfaqësuesi i tyre… ngelën me gishta në gojë! Sa për premtimet elektorale të partisë shqiptare, të enjtet nuk kanë të sosur…
Dhe, krejt në fund, dy-tri fjalë edhe për rreshtimin e Ramës dhe Thaçit në krah të Merkelit dhe Barrosos, sa për t’u kthyer në fillim të editorialit. Para shumë vitesh, sepse tani nuk e di se si qëndron puna nëpër shkollat shqiptare, nxënësit me shtat më të vogël dhe ata që ishin më shëndetligë, çdoherë kur rreshtoheshin për të hyrë në shkollë, mësuesja ose mësuesi i merrte pranë vetes… Nuk dihet nëse e njëjta logjikë ka mbretëruar edhe te Merkeli! Mbase edhe mund të jetë turpëruar nga veprimi i Bismarkut kur e ka fyer Abdyl Frashërin?! Ku ta dish, ndoshta edhe mund të ketë ndonjë tjetër arsye?! Fundja, veç thash(ë)!
