– Në të shkuarën, suksesi apo dështimi i një operacioni ushtarak vlerësohej prej dy kritereve qendrore. Së pari, shihej nëse armiku është mposhtur në terren, dhe nëse po, cilat kanë qenë dëmet materiale dhe psikologjike. Së dyti shihej kostoja e një fitoreje të tillë dhe analizohej nëse ia vlejti ose jo. Mund te ndodhë për shembull që luftëtarët armiq të arratisen prej fushëbetejës, në ndonjë rajon tjetër dhe të rishfaqen në një kohë të dytë duke e ringjallur konfliktin. Ky lloj fluiditeti dhe kjo lehtësi lëvizshmërie e cila e ka ndihmuar më së shumti edhe krijimin e Shtetit Islamik. Rreth 30 mijë ushtarë në radhët e ISIS besohet të jenë veteranë të forcave ushtarake të Sadam Huseinit.
Ky fenomen mund të përcaktohet ndryshe edhe si “Efekti Tollumbac”: Pra pasi “shfryhet” me shpejtësi, armiku mund të shfaqet sërish diku tjetër. Kjo ndodhi praktikisht pas pushtimit amerikan në Afganistan pas 11 shtatorit. Shumë prej Talebanëve migruan për në Pakistan dhe Kashmir, ku edhe ndihmuan forcat e armatosura lokale. Thënë ndryshe, një prej kritereve kryesore të fitores në ditët e sotme është çështja nëse forca armike është shtypur në udhëbetejë, apo thjesht i është shmangur sulmit.
Një tjetër çështje është superioriteti i padiskutueshëm ushtarak i Amerikës ndaj armiqve të tillë. Ushtritë klasike do të ishin mundur në çdo rast për shkak të kësaj fuqie por këto lloj formacionesh të reja ushtarake dinë se si t’i shmangen humbjes. Të njëjtat arsye që i shtyjnë njerëzit që të lëvizin nga njëri rajon në tjetrin me anë të efektit tullumbace, mundësojnë edhe lëvizjen e armëve në të njëjtën formë. Disa armatime u shfaqën në Ballkan me anë të kësaj manovre gjatë luftërave civile të 1990-ës. Një sasi shumë e madhe e këtyre armëve besohet të jenë “shfryrë” në Shqipëri në mesin e asaj dekade, duke qenë se Kosova nisi të bëhej e paqëndrueshme.
Një shembull tjetër i rëndësisë së këtij fenomeni është edhe lufta ajrore e NATO-s në Libi në 2011-ën. Bombardimet e para që filluan në muajin mars, kishin për qëllim fillestar të mbronin popullatën prej hakmarrjes së liderit libian Gaddafi. Shumë shpejt edhe armiqtë e tjerë të Gaddafi-t u furnizuan dhe u mbështetën, gjë që solli edhe rrëzimin e regjimit të tij në tetor.
Sot, smartfonët mundësojnë fotografimin dhe ngarkimin në internet në çdo çast. Ky element ka kontribuar në ndryshimin e situatave klasike të sulmeve ushtarake. Vetë presidenti Obama ka pranuar se Shteti Islamik “është shumë i aftë” në përdorimin e internetit në funksion të rekrutimit të anëtarëve nga e gjithë bota. Kështu, përpara se të ndërmarrin veprime ushtarake, arkitektët e luftës dihet të gjykojnë me ftohtësi nëse armiku i tyre e ka apo jo mundësinë që të transmetojë në publik imazhet e luftës dhe dhunës. Për shkak të shumëllojshmërisë së portaleve të lajmeve imazhe të tilla mund të mbërrijnë në ekranet e armiqve të Amerikës në çdo çast.
Fatmirësisht Amerika e ka mundësinë që ta përdorë të gjithë këtë mjedis në favorin e vet. Mund të kujtojmë si shembull se nuk ishte thjesht rastësi fakti që operacionet më spektakolare të muajve të fundit nisën më 1 shtator 2014, pikërisht në kohën kur lideri i lëvizjes Al Shabaab në Somali, Ahmed Godane, u vra nga një sulm me bombë. Mesa duket, Godane mendoi se sytë e Amerikës tashmë u kthyen nga Lindja e Mesme dhe Ukraina. Godane bëri gabimin e lëvizjes nga njëri kamp në tjetrin duke neglizhuar kështu se në strehimin e mëparshëm ai mbrohej edhe prej civilëve të pafajshëm që shërbenin si një lloj mburoje.
Sidoqoftë, ky është vetëm njëri prej katër kritereve të fitores me anë të të cilave mund t’i vlerësojmë sot operacionet ushtarake. Mirëpo edhe tre kriteret e tjera si: A ka migruar diku tjetër armiku; a ka lënë një boshllëk qeverisjeje fushata në fjalë; dhe a ka mundur armiku të shpërndajë online imazhe të luftës, janë po kaq të rëndësishme.
