Nga Besi BEKTESHI
Në këtë kohë integrimesh, por dhe ballafaqimi paqësor si politik dhe historik, vjen afër dita, kur fqinjët të bëjnë llogaritë me të vërtetat. Ne sot kemi të gjithë si ballkanas një destinacion, dhe ky moment është Bashkimi Europian, por sikundër kjo është e vërtetë, po ashtu duhet të dalë dhe thuhet e vërteta edhe për historinë ballkanike. Sot marrëdhëniet me shtetin Serb, duken të vështira dhe gati të pamundura, por në të vërtetë është demokracia dhe liria, të cilat përbëjnë dhe momentin për shërim të plagëve që për fatin tonë të keq, i ka pjesa shqiptare shumë më të mëdha. Një nga shembujt më të qartë dhe të fortë të rolit të madh të shqiptarëve në formimin e një shteti është rasti i Greqisë. Është pikërisht revolucioni grek dhe pastaj ndërtimi i shtetit të tyre nga Mbreti Otto i Bavarisë, që tregon dhe rëndësinë e shqiptarëve. Nuk e kam fjalën tashmë nga e njohura e madhe se kur erdhi Otto në Athinë, dëgjonte dhe shikonte shqip dhe shqiptarë arvanitas, as për kostumet e tij shqiptare si Mbret i Greqisë së re. Nuk dua aspak të bazohem as te Bajroni dhe as te Hahn-i si një njohës i shkëlqyer i dy vendeve. Nuk dua as të referohem te Edwin Jacques të cilin e lexoja me ëndje të madhe që në fëmijëri, as te vetë e sotmja enciklopedi greke dhe ajo britanike për rolin e fustanellave shqiptare në revolucionin grek të 1821 dhe për ato që dihen dhe thuhen hapur tashmë nga akademistë dhe studiues grekë me peshë të madhe në botë. Biles as te fama e shqiptarëve arvanitas si Boçari dhe Kollokotroni, që në fund të fundit janë revolucionarët dhe trimat e Greqisë moderne në pavarësinë e saj!? E rëndësishme e madhe e historisë së shtetit modern grek është se edhe femra heroinë, por dhe e pasur që ndihmoi, luftoi dhe në fund të fundit dha pasurinë e saj për shtetin grek dhe lirinë e tij, por dhe për lirinë e shqiptarëve që si “ADN” dhe komb i përkiste e pikërisht Dhaskarina Pinoçi ose Laskarina Bubulina!
Kjo është dhe femra revolucionare, patriote, që shkriu pasurinë dhe njëkohësisht i bërë ballë osmanëve në luftën e popullit shqiptar dhe grek për të pasur liri dhe pavarësi nga Otomanët. Në fakt, nuk dua të bëj “ditirambe” për kostumografinë edhe të gardës greke sot e kësaj dite dhe as për pritjen e Ottos nga shqiptarët kur erdhi të mbretëronte në Greqi, sepse këto tashmë dihen. Problemi është se grekët dhe gruan më të rëndësishme të revolucionit përveç burrave e kanë shqiptare. Ajo është gruaja që ka ngritur 12 ditë përpara se të niste revolucioni, pikërisht një flamur po themi revolucionar të frymëzuar nga dinastia e Komnenëve të Bizantit në ishullin e Speces. Ajo pra, Laskarina ose Dhaskarina, kishte tetë anije dhe ndërtoi duke korruptuar administratën turke dhe një anije të madhe “revolucionare” si “Agamemnoni”. Ajo ishte dhe në krah të Ali Pashait, por dhe në veprim kundër turqve. Mbas vdekjes së burrit të saj Dhimitër Babulit, ajo vërtetë ju kushtua lirisë së popullit të saj dhe sigurisht atij grek. Historiografia e dikurshme e jona nuk e përmendte shumë, sepse dukej sikur po i bëhej fresk edhe rusëve me që babai i saj Stavri Pinoçi kishte luftuar në kohën e Orlovit dhe pati edhe një lidhje me Orlovët në saj të martesës së nënës së saj. Po ashtu dhe burri i saj Dhimitër Babuli kishte luftuar në krah të rusëve dhe vetëm marrëveshjet e fshehta ruso-turke ja ruajtën pasurinë luftëtares së ardhshme së Greqisë së lirë. Dhaskarina nga Hidra u kthye në Speces. Babulina ka qenë një anëtare jo e deklaruar e organizatës së fshehtë Etaireia Filiki dhe ka blerë si armë dhe ka dhënë para për të përgatitur revolucionin e vitit 1821. Shumë bllokada navale dhe marrje kështjellash nga deti, kanë emrin dhe lavdinë e saj. Ajo është pastaj dhe ngritësja e madhe e lavdisë së Kollokotronit, ose shqiptarit tjetër të madh të revolucionit grek. Babulina në një rrethim të një garnizonit otoman, ka shpëtuar nga masakra të gjitha femrat e familjes së sulltanit, duke bërë histori sidomos në kancelaritë e Europës. Në këto kohë, u forcua miqësia midis saj dhe Kollokotronit sa fëmijët e tyre ose vajza e Dhaskarinës, Eleni Babulina dhe djali i Kollokotronit, Panos Kolokotronis u martuan.
Por në vitin 1824-tër, kur plasi lufta mes fraksioneve të revolucionit grek, Babulina u arrestua dhe si mike e tashmë të arrestuarit Kollokotroni! Qeveria greke e asaj kohe vrau dhe djalin e saj në shpirt dhe kështu ajo u detyrua me forcë të kthehej në Specia, pa pasuri e cila ishte shkrirë për revolucionin. Grekët po bënin çmos të eliminonin me shumë mënyra revolucionarët e vërtetë. Edhe vdekja ishte e tmerrshme në vitin 1925-së. Në Specia, Babulina ose shqiptarja Dhaskarina Pinoçi ndeshet me njerëzit e Kristodulos Koutsis të cilit djali i Babulinës i kishte “rrëmbyer” vajzën. Ishte një ballafaqim pikërisht këtë akt në shtëpinë e revolucionares arvanitase, e cila doli në ballkon për t’ju folur burrave të shumtë që kishin ardhur me Koutsis, për të kërkuar llogari dhe për të marrë gjak me sa duket. Nga kjo turmë del një e shtënë e pa besë tipike e grekëve që vret burrneshën arvanitase. Gjaksori që shtiu nuk u gjet kurrën e kurrës nga grekët. Sot ka një muze të Babulinës në Specia dhe po ashtu një shtatore të saj. Ka shumë rrugë në Greqi me emrin e saj dhe po ashtu edhe në Qipro, por për shumë e shumë vite as që bëhej fjalë të pranohej që kjo trimëreshë e Greqisë ishte me gjak shqiptar. Këtë nuk e thoshin edhe pse akademizmi e dinte mjaft mirë, dhe shumë e shumë historianë dhe akademi të botës e dinin dhe e deklaronin përditë. Ajo praktikisht ishte një Zhan D’Ark e Greqisë, dhe vetëm se kishte origjinën arvanitase nuk kishte dhe famën e tillë. Në këtë mënyrë revolucioni grek dhe pavarësia e tyre, heronjtë, heroinat, kostumet, anijet, por dhe trimëritë e mëdha i ka shqiptare. Në fakt, askush nuk i mohon dot sot e kësaj dite. Një përmirësim i madh i demokracisë, ka sjellë që një pjesë e mirë e anës letrare dhe asaj historike të ndreqet në Greqi. Ai nacionalizëm që këndon këngë patriotike me “zorrë shqiptarësh” vjen nga një histeri që bashkon një zaptues me një popull që ka jetuar gjithmonë në trojet e tij. Këtë tashmë pjesa më e madhe e grekëve e ka kuptuar. Në fakt, duhet kohë që edhe serbët të kuptojnë se shqiptarët janë në tokat dhe historinë e tyre, si kundër otomanëve, kundër sulmeve sllave dhe po ashtu dhe ekspansioneve të ndryshme ngado anash tyre. Nuk janë eliminuar, nuk kanë humbur gjuhën dhe traditat shqiptarët dhe nuk janë transformuar në komb tjetër dhe pse ndoshta feja ju ka indikuar. Kjo është e vërteta e tyre dhe është një e vërtetë e madhe. Grekët sidoqoftë sot janë qetësuar disi dhe sigurisht kjo ka ardhur kur janë sqaruar nga e vërteta. Dikur edhe mund ta dinin, por nuk e pranonin, sot është e qartë se ajo duhet pranuar.
