Vizita e presidentit të Rusisë Vladimir Putin në Beograd javën e shkuar tregoi se Rusia synon të rrisë praninë dhe ndikimin e saj në Serbi, por zyrtarët dhe ekspertët thanë se Beogradi mbetet në udhën e vet të integrimit në BE.
Putini ndëjti gjashtë orë në Beograd dhe ishte mik nderi në paradën ushtarake që përkujtonte çlirimin e vendit nga Gjermania naziste në luftën e dytë botërore. Ishte hera e parë që një paradë e tillë u mbajt në Serbi që nga 1985.
“Serbia dhe Rusia po ecin fort së bashku në një aleancë dhe vëllazëri, por Serbia ka udhën e vet europiane,” tha presidenti ni Serbisë Tomislav Nikoliç.
Kryeministri Aleksandar Vuçic tingëlloi në një temë të ngjashme.
“Serbia është në udhën e BE dhe nuk do ta braktisë atë dhe është mirënjohëse ndaj Rusisë për respektimin e kësaj dhe për për atë që nuk përpiqet ta bëjë atë ta lërë integrimin në BE,” tha Vuciç.
Ekspertët thanë se Rusia po përpiqet të intensifikojë praninë e vet në Serbi për të avancuar qëllimet e saj gjeopolitike dhe ekonomike. Aktivitetet e Rusisë përfshijnë ngritjen e OJQ-ve në Serbi, rritjen e vizitave zyrtare, theksimin e ngjashmërive kulturore e fetare, mbajtjen e furnizimit me me naftë e gaz dhe refuzimin për të njohur pavarësinë e Kosovës.
Ndërtimi i tubacionit të Rrjedhës së Jugut dhe Qendra e Përbashkët për Situatat e Emergjencës në Nish, krijuan mundësitë për Moskën për të ushtruar presion mbi Beogradin.
Fjalimi i Putinit ishte më i përmbajtur se intervista e tij dhënë para vizitës, në të cilën ai e quajti SHBA një armik, tha Milan Jovanoviç, president i Forumit për Demokracinë dhe Sigurinë në Beograd.
“Kjo ishte e pakënaqëshme për përkrahësit e Rusisë në Serbi. Por është mirë për [nxitjen] e mbështetjes së BE këtu,” i tha Jovanoviç SETimes.
Jovanoviç shtoi se Rusia thotë se nuk është kundër hyrjes së Serbisë në BE përderisa kjo nuk dëmton interesat e Rusisë.
“BE mund ta shmangë këtë nëpërmjet një qasjeje bashkëpunuese dhe fleksibël ndaj Serbisë,” tha Jovanoviç.
Gjithashtu, Rusia kërkon një aleat i cili do të bashkohet përfundimisht me BE me qëllimin për ndikim, tha Dragan Gjukanoviç, një kërkues në Institutin Ndërkombëtar të Politikave dhe Ekonomisë në Beograd.
“Kjo nuk mund të ecë duke mbajtur në mend kushtet er BE për Serbinë. Udha e BE, pavarësisht sa e gjatë, e pasigurt dhe e vështirë, mund të sjellë stabilizim ekonomik e tërësor dhe kjo është arsyeja pse Serbia duhet të qendrojë në të. Në këtë mënyrë, Serbia po shkon përgjatë saj me mjedisin e vet natyral, së bashku me vendet e tjera të Ballkanit perëndimor,” i tha Gjukanoviç SETimes. Smilja Kovaçeviç, një avokjat në pension, përshkroi lidhjet midis vendeve.
“Ne qemë fëmijë gjatë luftës së dytë botërore dhe iknim kur shihnim në rrugë ushtarët gjermanë, por qemë të lumtur kur pamë rusët. Ne e kuptojmë njeri tjetrin sepse jemi të ngjashëm dhe do ta mbajmë kurdoherë këtë si një avantazh. Perëndimi nuk ndjehet në të njëjtën mënyrë siç ndjehemi ne dhe rusët. Unë mund të vija re të njëjtat ndjenja si të miat në fytyrën e Putinit kur ai nderoi ushtarët që vdiqën duke çliruar Beogradin 70 vjet më parë,” i tha Kovaçeviç SETimes.
