Gjithçka filloi në vitin 2005 kur Fahrije Hoti (nga familja e Profesor Ukshin Hotit) mori përsipër përpunimin e perimeve.
Në fshatin e Krushës së Madhe, në jugperëndim të Kosovës gjatë luftës së vitit 1999, forcat serbe vranë 241 civilë. Kur vendasit, pas vendosjes së paqes, u kthyen në fshat, ata gjetën shtëpitë e djegura dhe pronën e shkatërruar. Pastaj 139 gra të veja dhe më shumë se 500 fëmijë kishin humbur të paktën një prind. Me gjithë vështirësitë e mëdha, ata nuk kanë hequr dorë, dhe kanë mbledhur fuqitë dhe kanë vendosur të bashkëpunojnë.
Gjithçka filloi në vitin 2005 kur Fahrije Hoti mori përsipër përpunimin e perimeve. “Ne nuk kishim asgjë për të jetuar, fëmijët ishin të vogla, dhe shumë gra të veja. Fillova vetëm me ruajtjen e perimeve, sepse ata ishin të mendimit se ishte turp po të veja të shesë perime të freskëta në treg. Një vit më vonë, unë u bashkua me katër gra të tjera . Kërkesa për produktet tona ishte e madhe dhe kështu ka filluar gjithcka” ka thënë Fahrije Hoti.
Përpunuan 160 ton speca të kuq
Tani aty janë duke punuar 25 gra të cilat janë furnizuar me perime nga 70 fermerët. Këtë vit janë përpunuar më shumë se 160 ton spec i kuq, dhe kërkesa është në rritje. Fitimi financiar nuk është përfitimi i barabartë me punën e tyre. “Gjëja më e rëndësishme është se gratë dolën nga errësira që varej mbi to në vitin 1999. Ata e lënë errësirën, dhe filluan një jetë të re. Pothuajse të gjitha ato gra që punojnë këtu kanë humbur burrat e tyre gjatë luftës. Ka gra që kanë humbur baballarët e tyre. Ka një disa njerëz që marrin ndihmë sociale, “thotë ajo.
Disa prej tyre janë duke punuar këtu për 10 vjet, dhe disa kanë filluar kohët e fundit. Pa marrë parasysh se çfarë lloj të vështirësive me të cilat përballen, ato thonë se është më e lehtë së bashku. “Atmosfera është shumë e mirë këtu në mesin e miqve. Dita kaloi shpejt, sepse unë nuk kam kohë për të menduar për asgjë tjetër. Ne jemi të kënaqur”, thotë punëtorja Baftisha Krasniqi.
Fshati është restauruar plotësisht, gjurmët e luftës janë zhdukur pothuajse, por varret kujtoj atyre me anë të asaj që ata shkuan përmes. “për gratë e zakonshme që ishin të veja dhe për fëmijët e mbetur jetimë nuk ishte e lehtë. Në këtë fshat kanë gjetur forca për të lëvizur dhe për të punuar së bashku. Pra, puna e tyre është gjithashtu një vend për rehabilitim. Për të treguar këtë përpjekje vlen fakti që rritja e prodhimit është pothuajse 30 për qind “, raportoi gazetari i Al Jazeera Avni Ahmetaj.
Prodhimi më i lartë sjell më shumë të punësuar Për tregun e eksportit në Zvicër është menduar që të shkojnë rreth 70 për qind e produkteve. “Ne ofrojmë produktet tona dhe të eksportit në Gjermani, Itali, Francë dhe Austri, por tani për tani ne nuk jemi në gjendje të nënshkruajmë këto kontrata, për shkak se kërkesa është shumë më e lartë se sa kapaciteti i prodhimit,” përfundon Fahrije Hoti. Gratë e Krushës së Madhe planifikojnë për të rritur gradualisht kapacitetin dhe në vitet e ardhshme edhe për të rritur numrin e të punësuarve.
Marrë nga Bleta Shqiptare.
