Një prej synimeve ishte që të mbrohen të drejtat e shteteve të më të vogla dhe të parandalohej dominimi i atyre me popullatë më të madhe mbi ato me më të vogël.
Prandaj sot, secila prej 50 shteteve amerikane ka numrin e njëjtë të votave elektorale, siç kanë edhe numër të njëjtë të anëtarëve të Kongresit.
California, shteti më i populluar amerikan, ka 2 senatorë dhe 53 përfaqësues, kështu që merr 55 vota elektorale.
Shtetet më të vogla kanë tre zgjedhës: dy për senatorë amerikanë dhe nga një për përfaqësues.
Uashington DC është një distrikt i veçantë federal, dhe jo shtet, prandaj edhe nuk ka asnjë senator e as edhe përfaqësues në Kongresin e SHBA-së. Por, sipas amendamentit 23 të Kushtetutës së SHBA-së, Distriktit Columbia i janë ndarë tri vota elektorale në mekanizmin zgjedhor.
Për t’u zgjedhur President, kandidatit i nevojitet mbështetja e një shumice të thjeshtë të votave elektorale. Aktualisht, për sigurimin e fitores nevojiten më së paku 270 vota elektorale.
Nëse votimi elektoral është i ngushtë, Dhoma e Përfaqësuesve është e autorizuar që ta zgjedh presidentin. Të vetmen herë kur Dhoma e Përfaqësuesve e mbivotoi votimin elektoral ishte më 1800, kur numri i votave elektorale të Thomas Jeffersonit ishte i njëjtë me ato të Aaron Burr. Dhoma e Përfaqësuesve zgjodhi Jeffersonin për president.
Faktori Kolegji Zgjedhor
Presidenti i Shteteve të Bashkuara nuk zgjidhet nga vota popullore, por nga votat e asaj që njihet si Kolegj Zgjedhor, i cili përbëhet nga 538 “zgjedhës” individual presidencial. Për të fituar në zgjedhje, kandidati duhet t’i ketë së paku 270 vota të këtij kolegji.
Secili shtet e ka të fiksuar numrin e anëtarëve të Këshillit Zgjedhor dhe është i barabartë me numrin e anëtarëve të zgjedhur të shtetit në Kongres. Ky numër është i bazuar në madhësinë e popullatës. Në Kaliforninë e banuar në mënyrë të dendur, për shembull 55 legjislatorë e përfaqësojnë shtetin në Kongres. Pra, Kalifornia i ka, po ashtu, 55 vetë në Kolegjin Zgjedhor.
Nga ana tjetër, Alaska, me popullatë të vogël, i ka vetëm tre legjislatorë në Kongres dhe rrjedhimisht tre anëtarë në Kolegjin Zgjedhor.
Por, ka ndodhur që Kolegji Zgjedhor të jetë kundërthënës, pasi mund ta zgjedhë kandidatin, që e ka humbur votën popullore.
Kjo ka ndodhur në vitin 2000 kur kandidati demokrat, Al Gore, ka fituar më shumë vota, por në Kolegjin Zgjedhor nuk e fitoi shumicën.
Atë vit, president u shpall, George W. Bush, me 271 vota të Kolegjit Zgjedhor, derisa Gore i kishte vetëm 266. Kjo kundërthënie ka ndodhur edhe dy herë në shekullin e XIX.
Në vitin 1876, kur kandidati republikan Rutherford B. Hayes u zgjodh president, demokrati Samuel Tilden u bë i vetmi kandidat presidencial amerikan që ka marrë më shumë se 50 për qind të votave të trupit zgjedhor, por humbi për shkak të votave elektorale.
