Qëllimi i këtij shkrimi është qe t’ia bëjmë me dije qytetarëve shqiptarë se edhe dukuria evolutive ka qenë dhe mbetet e dëmshme për çështjen dhe kombin shqiptar
SHENASI ALIU
Do më pëlqente ajo që them të ju vë në mendime, nëse arrij këtë atëherë kam arritur që ta them të vërtetën, në të kundërtën nëse krejtësisht më kuptoni gjithsesi nuk ja kam arritur asaj që dëshiroj. Ky shkrim kësaj radhe do ketë për shtjellim temën Evolucioni dhe pasojat e tij gjatë etapave të ndryshme historike të shqiptarëve. Arsye e vetme për ta bërë këtë shkrim ka qenë dhe mbetet situata e shqiptarëve të Maqedonisë e cila edhe pas njëzet vjet të ardhjes së demokracisë nuk ka ndryshim dhe përmirësim të gjendjes në aspektin pozitiv. Sidomos njeriu dhe intelektuali në veçanti nuk mundë të qëndroj indiferent ndaj situatës së fundit të paraqitur të fenomenit “Monstra“ të përgatitur mirë dhe të inskenuar nga pushteti i Nikolla Gruevskit dhe të ndihmuar nga disa shqiptarë të cilët janë akomoduar në kolltuqet e kësaj së keqe.
Pak para një muaj në një shkrim timin të botuar në gazetën Lajm me titull “Psikologjia e Revolucionit“ jam munduar që ta shtjelloj temën në fjalë pasojat dhe dëmet që i sjell revolucioni një populli në këtë rast populli shqiptar, ku jam munduar të sjell fakte dhe argumente të mjaftueshme rreth këtij fenomeni. Por si duket gjendja e shqiptarëve në aspektin evolutiv? Përpara se të hyj në temë duhet ta sqaroj se fjala evolucion vjen nga fjala latine që domethënë zhvillim ose edhe vazhdimësi. Për tu futë me kujdes në temë dhe me sqarime konkrete duhet që të filloj nga lashtësitë më të hershme historike, sepse boshti i kësaj teme është paraqitja e gjendjes dhe ndërrimi i vendbanimeve të shqiptarëve pa mos e vërejtur syri i njerëzve të rëndomtë, por vetëm i atyre të cilët janë të specializuar për ti përcjellë këto dukuri qofshin ato natyrale apo artificiale. Shqiptarët sipas shpjegimeve të historianëve dhe arkeologëve nga e gjith bota, ata kanë qenë të vendosur në tërë gadishullin Ballkanik pra duke e përfshi Greqinë e sotme një pjesë të Bullgarisë po ashtu Serbinë dhe tërë bregdetin Adriatik deri në Istri, pra këtu bëhet fjalë për periudhën para Krishtit dhe pas Krishtit, pra i tërë ky territor ishte i emëruar Iliri, gjë që dëshmoi se pasardhësit më të drejtpërdrejtë të ilirëve janë shqiptarët atëherë na del se shqiptarët kanë qenë në këto troje të lartëcekura. Por çfarë në të vërtetë ndodhi me këto vendbanime dhe si u zhdukën shqiptarët nga këto treva? Një nga arsyet më të forta për ta spjegu dukurinë evolutive ka qenë ajo që në takimet e shpeshta me politkajt shqiptarë mundoheshin që ta bindin popullin se nëse shqiptarët e Maqedonisë vazhdojnë me trendin e shtimit të popullsisë siç është tani atëherë pas një periudhe pesëdhjetë vjeçare Maqedonia do të jetë në duart e shqiptarëve, krejtësisht diçka e pabazë dhe e paqëndrueshme sepse argumentet e kësaj thonë të kundërtën. Në këtë rast dua që të filloj me shembuj konkret dhe fakte bindëse. Dihet mirëfilli se dyndja e parë e sllavëve nga Karpatet është fund shekulli VI dhe fillim shekulli VII, ndërkaq formimi i shtetit të par Serb është fund shekulli XII dhe fillim shekulli XIII. pra ky shtet dhe ky popull sllav i ardhur nga Karpatet bëri formimin e shtetit të tyre në trojet e Ilirisë në vendin e quajtur Zetë dhe Rashkë , pra shumë larg kufijve ekzistencial të Kosovës së sotme. Këtu fillon tkurrja e shqiptarëve dhe shtrirja dhe uzurpimi i mëtutjeshëm i tokave të të parëve tanë.
Qëllimi i këtij shkrimi është qe t’ia bëjmë me dije qytetarëve shqiptarë se edhe dukuria evolutive ka qenë dhe mbetet e dëmshme për çështjen dhe kombin shqiptar. Atëherë udhëtojmë në periudhat më të vonshme historike në kohën e sundimit të Ali Pashë Tepelena pra aty nga viti 1830, gjithsej nga Çamëria u zhdukën treqind fshatra shqiptare, po ashtu në anën tjetër të tokave shqiptare diku në prag të kongresit të Berlinit në vitet 1878-1880 nga viset e Nishit dhe Prokuples u djegën gjithsej 650 fshatra shqiptare. Me radhë në vitin 1900, Manastiri i Maqedonisë ishte qendër e diplomacisë dhe shkollimit të shqiptarëve gjithsesi ishte i banuar me shtatëdhjetë për qind shqiptar dhe tridhjetë për qind nacionalitete të tjera, pra gjithnjë e më tepër po tkurrej kombi shqiptar, që mjerisht vazhdon te tkurret akoma edhe sot pra duke mos e vërejtur këtë dukuri politikajt shqiptar. Në vitin 1920 në kohën e veprimtarisë së Hasan Prishtinës, Shkupi ka qenë qendra më e banuar me shqiptarë në botë, kështu që shqiptarët kanë qenë dominues në përqindje kundrejt popujve të tjerë. Tani shtrohet pyetja e radhës se ku u tretën këta shqiptar dhe si është e mundur të ndërrohet ky raport? Në natyrë ka shumë shembuj por kësaj radhe unë po jua paraqes dy nga ata të cilët janë bindës dhe janë të lehtë për tu kuptuar edhe nga njerëzit e rëndomtë. I famshmi Çarls Darvini në historinë e njerëzimit njihet si themelues i “seleksionimit natyral dhe artificial“, ai për eksperiment nga Evropa coi një koshere bletësh në Australi, dhe për koincidence na doli se bleta e Evropës ishte shumë agresive dhe helmuese, ndërkaq ajo e vendit ishte jo helmuese dhe jo agresive, atëherë cfar ndodhi bleta e vendit u zu në befasi dhe ajo Europiane për një kohë të shkurtër dominoi mbi bletën vendase dhe në fund arriti që ta zhdukë të tërën dhe sot atje jeton vetëm bleta Evropiane. Prandaj ne shqiptarët nëse nuk do ta kishim përkrahjen e Amerikanëve qëllimi i fundit i popujve sllav ka qenë fenomeni i “bletës Europiane ndaj bletës Australiane“ gjithsesi faleminderit Amerikë. Shembulli i dytë lidhet me jetën e shqiptarit sepse pjesa dërrmuese e shqiptarëve nga pamundësia për tu marrë me punë tjera atëherë gati të gjithë janë marrë me bujqësi, pra të gjithë ne i njohim këto dy kultura bujqësore; thekrën dhe grurin. Nëse në një hektar të mbjedhur me grurë vitin e parë dalin dhjetë kallinj thekër, dhe nëse ato dhjetë kallinj të thekrës nuk i pastrojmë atëherë pas dhjetë vjetëve thekëra do të dominoj mbi grurin dhe në fundë do ta zhdukë të tërën. Këtu vijmë te konkludimi se evolucioni si dukuri është i ngadalshën por është i sigurt, pra politikajt shqiptarë duhet ta mësojnë këtë dukuri për ta ndërpre këtë të keqe, sepse mundë të vijmë te një situatë që dëmet pastaj do të jenë të pariparueshme. Po ashtu duhet të ceket se me këta shembuj kemi arritur te thënia e famshme: “Natura non facit saltum“ natyra nuk bënë kërcime të përnjëhershme. Duke i marrë për bazë dhe në konsideratë këta shembuj, atëherë sipas meje të dyja këto zhvillime evolucioni dhe revolucioni janë të padobishme për cështjen shqiptare në ballkan. Tani me të drejtë shtrohet pyetja se si tia bëjmë kësaj pune dhe si të dalim nga kjo situatë? Ajo që në këtë rast i përshtatet zhvillimit të ngjarjeve të shqiptarëve, sipas spjegimeve të njerëzve më eminent të botës për të arritur synimet kombëtare dhe formimin në një shtet të vetëm është revolta e përgjithshme dhe rebelimi. Njerëzit e rebeluar janë njerëzit më të arsyeshëm dhe me vetëdije më të lartë po ashtu edhe më të formuar kombëtarisht të cilet nuk synojnë pushtet por e ndihmojnë cështjen dhe i vënë në lëvizje të gjitha mekanizmat e nevojshme për formimin dhe bashkimin e kombit në një shtet, janë njerëzit më të sinqert të çdo shoqërie, sepse njerëzve të rebeluar nuk ju duhen udhëhqës ata jetojnë me ligjet e vetëdijes pra jo me ligjet e imponuara, prandaj çdo ligj i ardhur nga shteti është i imponuar për rebelin. Njeriu i rebeluar është i gashëm të vihet përballë një shteti të tërë, sepse ai e ndien nga thellësia problemin e formimit të shtetit, ai është i gatshëm të bëjë edhe gjërat që në pamje të jashtme janë të pa arritshme, por ai i beson aftësisë dhe forcës së mbrendshme të tijën. Unë mbetem në qëndrimin tim se çështja shqiptare duhet parë në aspektin e revoltës dhe rebelimit, sepse këto dy dukuri janë që burojnë nga mbrenda, dhe gjithçka që e ka prejardhjen nga mbrenda quhet dashuri, dhe dashuria gjithë një është e thellë.
Prandaj me të drejtë thuhet se njerëzit ma të padobishëm të shoqërisë janë politikajt dhe klerikët, për arsye se të jesh politikan dmth. të jesh pa dashuri dhe dhembshuri pra politikanët vetëm për nga emëri njihen si njerëz derisa i kanë humbur këto cilësi njerëzore, nga që politika i ka bërë të pa ndjeshëm ndaj të afërmëve të tyre dhe kombit. Së fundi duhet të mirret në konsideratë edhe një dukuri tjetër e cila është prezente në politikën Maqedone e cila i lë pa punë dhe pa perspektive të rinjët dhe të rejat shqiptare dhe tërë kjo armetë e papunë grumbullojnë energji negative e cila energji është e gatshme kurdoher ta prish një shtet. Në saje të kësaj që thash po ju a sjell një shembull që ta kuptoni më mirë. Një herë e një kohë kishte shkuar për vizitë një filozof i Europës ne Kinë, dhe në një vendë malor kishte takuar një Kinez plak i cili i kishte angazhuar dy djemt e tij për të bartë ujë me kanata për ta ujitur orizin. Kur filozofi i ardhur nga Europa i thot të urtit plak Kinez, më fal por përse po i mundon kaq shumë djemt, kur ka mundësi me e hapë vetëm një vij dhe me ujit orizin nga që uji vjen nga lart. Atëhere i urit Kinez i përgjigjet dhe i thot ju mendoni se vetëm ju Europianët e dini filozofinë e akumulimit të energjisë negative. Prandaj nëse unë e hapi vijën e ujit atëhere djemt e mij nuk kanë me se të mirren dhe do të ndihen të zbrazët dhe në mendje ju lindin gjëra të padobischme dhe kështu ngarkohen me energji negative e cila energji i orienton gjithë herë drejt prishjes. Kështu që ata tërë ditën janë të angazhuar në punë dhe nuk kanë kohë për të menduar për gjera të pa dobishme në mbrëmje bien dhe flenë të qetë, po ashtu pregatiten për ditën e ardhshme. Pra samë shumë i lini pa punë të rinjët shqiptarë dhe pa ardhmëri ata gjithë nji do të ngarkohen me energji negative atëhere humbet dashuria per shtetin po ashtu sa ma shumë që grumbullohet kjo energji, mundësia është shumë ma e madhe për tu prishur shteti, prandaj porosia ime është ju politikaj mos iu gëzoni varfërisë dhe lënjes pa punë dhe perspektivë të rinjtë shqiptar sepse dita është e afërt që të bëni monolog me vetë-veten shpejtoni që ta përmirsoni gjendjen e shqiptarëve sepse i keni lënë pa ardhmëri, për çdo pasojë nuk i shpëtoni përgjegjësis së popullit. Unë jam në përkrahje të çdo iniciative popullore, dhe mbes me shpresë se do gjendet një zgjidhje fatlume për shqiptarët e Maqedonisë.
(Autori është kronist i çështjes shqiptare në Ballkan prej 30 vitesh)
