“Do të gjejmë mënyra të tjera vetëm me skaf jo”. Kjo ishte biseda që zhvillohej mes dy vëllezërve shqiptarë që synonin të kalonin në bregun e ëndërrt italian. Janë kujtime që mbesin të përjetuara për natën e largët të vitit 1998 kur tentativa e parë për të ikur me skaf kishte dështuar.
Madje ishin me fat që mjeti i tyre i transportit ishte një skaf që ishte përplasur me ruajtësen e bregut italian. E mbase të shikoje kufomat që sillte deti në breg ishte pjesë e realitetit të dhimbshëm të atyre kohëve, të viteve të mbrapshta ku ikja ishte triumf në vetvete. Vëllezërit Mata kishin ëndrra të mëdha dhe që Shqipëria as që mendohej që mund të ofronte hapësira dhe mundësi për realizimin e tyre. Njëri 23 dhe tjetri 18 vjeç do të ri-niseshin sërish për të takuar këtë ëndërr që nuk do të përfundonte kurrsesi në bregun matanë por në Amerikën e largët.
Geniani kishte pak më shumë eksperiencë si emigrant me qëndrimin e tij në Greqi, ku në ato vite thjesht mbijetohej dhe Greqia kurrsesi nuk mund “të zinte” ëndrrën e tyre.
Ednori kishte fituar një bursë studimi në Itali por ishte e pamjaftueshme për plotpërmbushjen e tij.
Për ta Londra ishte një emër që me shumë gjasa do të ishte një stacion drejt Amerikës. Janë peripeci të shumta që shoqërojnë udhëtimin e tyre deri në stacionin Londër, ku ndonëse kishin disa para me vete u detyruan të ndihmonin të afërmit dhe miqtë dhe arritën në Londër me 100 dollarë.
As që kishin menduar se udhëtimi i tyre do të përfundonte këtu për të nisur formësimin e asaj se çfarë deshën të ishin dhe as nuk kishin dëgjuar se në Londër ofrohej edhe strehim dhe ushqim.
Pyetjes se kur duhet të thyejnë 100 dollarëshin u vinin përgjigje të shumta se çfarë mund të behej me to. E mbajtën mënjanë dhe vendosën të kërkojnë punë. Në atë kohë shqiptarët ishin të pakët por morën vesh se në një rrugicë punëtorët dilnin dhe kërkonin punë. Ata e kujtojnë shumë mirë ditën e parë madje edhe pagesën dhe peripecitë që ndërlidhen me atë se ç’ mund të bënin.
Ndërsa Genti dhe vazhdoi të punonte larg Londrës Edi e kishte përvetësuar shumë mirë anglishte duke arritur që të punësohej si përkthyes tek një firmë avokatore dhe madje në pak kohë të bëhej edhe instruktor që mësonte ata që donin të merrnin patentën angleze. Por kjo nuk i kënaqtë aspak pasi mundësitë ishin të shumta dhe si motivim kishin të afërmit dhe rrethin e gjerë shoqëror që i kishin ndihmuar kur kishin arritur në Angli që ishte potencial në vetvete. Është traditë që të afërmit dhe jo vetëm duheshin ndihmuar duke u gjetur edhe shtëpi dhe në atë kohë ishte krejt e natyrshme. Mjafton që ishin shqiptarë dhe mbetej obligim ndihma ndaj tyre.
Ndërsa punonin për të tjerët nuk e mendonin se vetëm pak vite më vonë do të ishin ata që do të punësonin të tjerët, që do të konkurronin denjësisht me firma prestigjioze britanike me njohje apo tradita dhe do të merrnin kontrata miliona paundëshe.
E nisën me një kompani të vogël dhe vendosën një reklamë tek faqet e verdha ku morën punët e para dhe nga viti në vit duke u rritur e zgjeruar.
Çdo hap ishte një sukses e çdo sukses ishte një motivim për më shumë derisa arritën që kompania e tyre Focus Building Solutions të punësonte me dhjetëra mërgimtarë shqiptarë dhe britanikë në sektorë të veçantë.
Asnjëherë nuk mund të harrojnë peripecitë e udhëtimit të tyre për të kujtuar atdheun, që i bëri këta që janë Edi prind shembullor thotë se ndjehet ei gëzuar kur i pyet fëmijët se ku duan të shkojnë për pushime dhe përgjigja e tyre është atdheu, Shqipëria ndonëse kanë shëtitur në dhjetëra vende të ndryshme të planetit.
E tanishmja është vetëm një stacion për ta bashkë me suksesin e pashembullt. Të ardhmen ata e planifikojnë natyrshëm sukses, por shprehen se tashmë ana financiare nuk është qëllim në vetvete. Ata shpresojnë dhe besojnë se kompania e tyre do të jetë frymëzuese për shqiptarët për gjenerata me radhë, e tashmë shikojnë që të ndihmojnë jo thjesht në punësimin e bashkatdhetarëve por edhe në ndihmën e gjithanshme për ta, duke e perceptuar këtë si kod, si detyrë, si motiv, si traditë e ruajtur me fanatizëm.
Ndjehen të lumtur që kanë ndihmuar shumë bashkatdhetarë që të punojnë me kompanitë e tyre të kenë biznesin e tyre e të rendin drejt suksesit.
Vëllezërit Mata janë padyshim model për shqiptarët e Britanisë dhe më gjerë shembulli më frymëzues sesi mund të arrihet sukses. Nuk përbën lajm për ta që kanë dalë edhe në mediat britanike si kompani model.
Me modestinë e tyre mundohen që të mos jenë kategorikë në ndonjë mesazh për shqiptarët. Edi thotë se patjetër që duhet më shumë bashkëpunim dhe nënvizon se nëse do të krijohej një sinergji e bashkëpunimit mes shqiptarëve suksesi do të ishte i padiskutueshëm. Ndërsa Genti shprehet se sistemi i ndihmave nuk i ka ndihmuar shumë shqiptarë madje i ka penguar ne realizimin e tyre vetvetësor.
Mungesa e guximit për të dalë nga kjo situatë nuk i ka lënë shumë shqiptarë që të arrijnë suksese dhe Gentian Mata sugjeron për kurajë pasi Britania ofron mundësi të mëdha.
Nuk harrojnë kurrsesi që të përçojnë mesazhin e madhe sidomos për brezin e ri që të ruajnë vlerat shqiptare gjuhën dhe traditat e mrekullueshme që do t’i ndihmojnë në rrugën e tyre drejt suksesit. Madje Edi ka parashikuar që të paktën një vit të kthehet me familjen në Shqipëri që fëmijët të edukohen me ato vlera që i bënë vëllezërit mata ata që janë sot; modele frymëzuese për shqiptarët e Britanisë dhe më gjerë.














