Kur flasim për këtë sëmundje, kanceri i gjirit është kanceri më i shpeshtë në gratë dhe është pas kancerit të mushkërive shkaku i dytë i vdekjeve nga sëmundjet kanceroze.
Për sëmundjet e kancerit bëhen fushata të ndryshme me qëllim vetëdijesimin e njerëzve dhe njohuritë që ata duhet të kenë për ta parandaluar atë.
Kur jemi të kanceri i gjirit, muaji tetor i është dedikuar vetëm kësaj sëmundjeje si një kampanjë vjetore ndërkombëtare e shëndetësisë, organizuar nga shoqatat bamirëse që secilin Tetor, të rritet vetëdija ndaj sëmundjes së kancerit të gjirit dhe në të njëjtën kohë të mblidhen fonde për hulumtime se çka e shkakton atë.
Fushata, po ashtu ofron informacione dhe mbështetje ndaj atyre që janë prekur nga kanceri i gjirit.
Gjatë këtij muaji, shumë aktivitete bëhen në gjithë botën, të tilla si ecje apo vrapime, sikurse dhe ilustrime me ngjyrë rozë.
Rritja e jetëgjatësisë, urbanizimi dhe adaptimi në rritje i një stili jetese perëndimore, janë ndër përcaktuesit e rëndësishëm në rritjen e incidencës së kancerit të gjirit në vendet në zhvillim.
Shumica e vdekjeve nga kanceri i gjirit ndodh në vendet me të ardhura të ulëta e mesatare, ku shumica e grave me kancer të gjirit diagnostikohen në faza të vonshme, kryesisht për shkak të mungesës së ndërgjegjësimit në zbulimin e hershëm dhe barrierave ndaj shërbimeve shëndetësore.
Aktualisht nuk ka njohuri të mjaftueshme mbi shkaqet e kancerit të gjirit, dhe zbulimi i hershëm i sëmundjes mbetet themeli i kontrollit të kancerit të gjirit. Kur kanceri i gjirit zbulohet herët, dhe nëse diagnoza dhe trajtimi adekuat janë në dispozicion, ka mundësi që kanceri i gjirit të shërohet.
Mesatarisht atakohet çdo e 8-ta grua gjatë jetës së saj dhe vdekshmëria (nga kjo sëmundje) zë vendin e dytë.
Ndonëse nuk dihet numri i saktë i të gjitha grave që vuajnë nga kjo sëmundje, rreth 200 raste të reja paraqiten çdo vit në Institutin Onkologjik në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës. Vetëm gjatë vitit 2015, është raportuar për 150 raste të reja me këtë sëmundje.
Çfarë është kanceri i gjirit?
Kanceri është një sëmundje ku qelizat e trupit shumohen shumë më shpejt sesa normalisht. Kjo rritje e pakontrolluar e numrit të qelizave rezulton në një gjëndër e cila është e njohur si tumor. Këto qeliza abnormale mund të prekin indet dhe organ-et afër tyre dhe mund të përhapen edhe nga enët limfatike në pjesë të tjera të trupit. Kjo është arsyeja pse mjekët kontrollojnë nyjet limfatike nën krah, nëse ju keni kancer të gjirit – për të parë nëse qelizat e kancerit të gjirit janë përhapur në nyja limfatike nëpërmjet sistemit limfatik (sistemi limfatik).
Si bëhet zbulimi i hershëm i kancerit të gjirit
Kontrolli i faktorëve të rrezikut të modifikueshëm mund të ketë një impakt në reduktimin e rasteve me kancer të gjirit, por nuk mund të eliminojë shumicën e llojeve të kancerit të gjirit. Diagnoza e hershme për kapjen sa më herët të rasteve pa shenja të sëmundjes, mbetet një strategji e rëndësishme sidomos në vendet në zhvillim, si dhe në vendin tonë ku sëmundja diagnostikohet në faza të vonshme.
Strategjitë e rekomanduara për zbulimin e hershëm janë: 1) vetekzaminimi i gjirit 2) ekzaminimi klinik i gjirit 3) mamografia.
