ARBEN MANAJ
Cfare po ndodh ne dy brigjet e La Manshit, apo Kanalit Anglez, eshte padia me e qarte per qeverite e sotme dhe te mehereshme te Shqiperise dhe Britanise.
Nje impotence totale per te adresuar emigracionin e ardhur, ne nje nga vendet me te varfera te Evropes, ne stad te zhvilluar avancimi drejt BE-se, nga ku ka dal Britania, dhe vend i NATO-s, pa lufte a konflikte qe nga 97-a , drejt nje nga 5 vendeve me te pasura te botes.
Mijerat e ardhur, se fundmi, drejt brigjeve angleze me bekimin dhe symbylljen e kufitareve francez, dhe shpetimin nga anglezet, ne ujrat e ngushtices me trafikun me te larte detar ne bote, jane viktima, ne rradhe te pare, te mungeses se shpreses ,pas tre mandateve te qeverise aktuale, qe keta shqiptare, dhe me siguri, shume syresh dhene mundesia, do mund te ndermernnin nje aventure te tille, edhe ne 2022-shin.
Ata 60 mije te fundit, a me shume a me pak, jane nje elektoral qe ka votuar “me gomone”, dhe i munguar ne cdo sfide te ardhshme elektorale ne vend, i cili nen qeverisjen e Rilindjes ka pesuar nje eksod masiv gjate tre mandateve te tyre, ku shume kritike e cilesojne si
nje politike te qellimshme, per te zbrazur vendin nga pjesa me vibrante dhe me aktive e shoqerise e cila eshte me pak e cenueshme ndaj “ operacioneve plastike ne tru”, krahasimisht me pjeset me militante dhe te atrofizuara te gjithe shoqerise shqiptare.
Ata, ose nje pjese e tyre, argumentueshem, jane nen-produkt edhe i trajektores se dhimbshme te shoqerise shqiptare ne vitet e tranzicionit, e rritur ne nje ambjent me shume pak respekt per jeten njerezore, sidomos pas 97-es dhe armatosjes se popullise, drejt nje pasurimi te brendnatshem permes rrugeve me kriminogjene, si tregetimit dhe prodhimit te droges ne vend dhe ne Perendim, sic po ndodh gjererisht ne Britani momentalisht, ne permasa te frikshme.
Ata jane edhe pjese e “Asylum shopping”, perndryshe manipulimit te bere nga grupet e krimit te organizuar, per t’i ndjellur drejt nje trangresioni, sic eshte kultivimi i kanabisit apo shperndarja e drogave te Klasit A, sic njihen ne ligj, konkretisht kokaines dhe heroines, ne metropolin anglez dhe neper qytetet angleze, skoceze e uellsiane.
Ata, po ashtu, se fundmi, por jo per nga rendesia, jane edhe viktime e paaftesise ulerritese, te thuajse te gjitha qeverive shqiptare, qe se kane per hicgje, te nenshkruajne cdo marreveshje per riatdhesimin e shqiptareve, dhe mire bejne per pjesen e kriminalizuar te ketij kontigjenti , por nuk bejne thuajse asgje, per emigrimin e ligjshem te shqiptareve, qe jane nderkohe ne Britani, dhe nuk kane problem me ligjin, por edhe atyre qe vijne qe nuk kane rekorde kriminale.
Nese do kishte ndjeshmeri me shume, do thoja per keta shqiptare fatkeq, qe ndermarrin sakrifica dhe aventura te paimagjinueshme, shpesh gra dhe vajza shtatezena apo edhe nena me femije, neper maune dikur dhe me gomone aktualisht, nese do kishte me shume perkushtim dhe vet-respekt per negocim te tipit, “une te jap kete, ju si britanike me jepni kete”, per te perfituar te dyja palet, qe me te miret e me te ndershmit e me punteoret, te punojne dhe jetojne ligjerisht ne Britani, e cila ka shume nevoje per kete krah pune, sidomos pas Brexit.
Por, heperhere, nuk duket ne horizont asnje marreveshje punesimi sezonal, apo edhe me afatgjate per shqiptaret, te negociuar mes qeverive shqiptare dhe britanike.
Kjo do ishte nje situate “win-win” per te dyja vendet, sidomos per Shqiperine, qe nuk do anatemohej dhe lakohej per “cunat e gomoneve” qe perfundojne ne “cuna te Londres”, si pa te keqe dhe humor shpesh te gerdire, ne gojen e atyre qe drejtojne te dyja vendet.
Per britaniket, gjithshka po ndodh eshte nje katastrofe dhe deshtim total qe vazhdon prej dekadash.
Paaftesia e tyre e per te kuptuar se shumia e tyre jane vertete emigrante ekonomik, sic ka shume qe kane probleme me ligjin dhe rendin ne Shqiperi, qe jane viktima te skllaverise moderne realisht, apo edhe per bashkime familijare, qe mund te behen ligjerisht, qe po u hyne nga dritarja kur ua mbyllin dyert, ata do vazhdojne te mbesin te mberthyer ne polemika dhe narracione, qe pervec se mund t’i sherbeje pozites se veshtire te ndonje Ministri britanik te Puneve te Brendshme te rradhes, do vazhdoje ta mbaje Britanine ne foksun e emigracionit ilegal, e si El Doradon e shume aspiranteve qe duan ate vendosen ne ishull.
Ne kushtet kur francezet nuk kane me ndonje detyrim ligjor, per te ripranuar emigrantet e mbritur ne Britani, pasi nga dalja nga BE-ja, e ashtuquajtura “Konventa e Dublinit” eshte inegzistente dhe e tille ka qene ne pjesen me te madhe, edhe kur Britania, ka qene pjese e Unionit.
Britania, per aq kohe sa nuk e kupton ose ben sikur nuk e kupton, se pa reformuar sistemin e ndihmave sociale per ata qe vjen ilegalisht ne ishull, per aq kohe sa nuk bene ate qe ka bere dikur Italia, per shembull, duke u dhene te huajve te drejten e qendrimit per disa vite, per te jetuar dhe punuar, duke paguar taksat, duke paguar vete per kujdesin shendetesore, dhe duke mos pasur problem me ligjin, si dhe duke u dhene lejen e perhershme te qendimit me vone, do vazhdoje te kete jo sa ka sot, per shume me shume emigrante se kaq, qe do tentojne te vijne me gomone neper La Mansh.
Nese Britania nuk do u ofroj, si ne rastin e Shqiperise, marreveshje punesimi legale, dhe me afate kohore te percaktuara me te mundesine e lejeve te perhershme te qendrimit, pasi vendi ka realisht nevoje per krah pune, dhe Brex-i tregoj se sa e veshtire, eshte te zevendesohen polaket dhe rumunet e larguar, pas referendumit, kostot e Britanise per riatdhesimet e tyre, nese do kene shanse ligjore politikat si ato te Ruandes, do rriten shume me teper, sesa momentalisht, ne kushtet e krizes mbareboterore.
Nese mijerat e atyre qe vijne sot me gomone, nuk do punosohen legalisht, normalisht qe do perfundojne ne duart e krimit te organizuar, per te punuar neper fermat e kanabisit apo “shtepite e barit”, sic njihen perndryshe, si dhe bugjeve te Anglise, duke njollosur edhe emrin dhe nderin e vendit te tyre, dhe shumices se shqiptareve te ndershem te Britanise.
Historia ka treguar se krimi eshte gjithmone nje ose disa hapa perpara organeve ligjzbatuese, dhe ambasadoret e vendeve respektive ne Tirane apo ne Londer, mire do ishte te mos benin, njeri Xhejms Bondin ne Tirane edhe tjetri atletin, Mo Farah, parqeve te Londres, por te punonin per emigrimin legal te shqiptareve, pasi Britania ka nevoje, edhe Shqiperia po ashtu, per para te ndershme shqiptaresh, dhe jo te ardhura nga “Cunat e Londres”, qe t’u ofrojne, me pas, amnistira fiskale.
Krijimi i mundesive per punesim legal shqiptareve qe duan te permiresojne jetet e tyre, dhe per pasoje, te kontribojne per vendin e tyre, por edhe Britanine, permes aftesive profesionale, sic po ndodh ne Gjermanine, apo gjetke, do ishte nje nga rrugezgjidhjet me efektive, me shume sesa marreveshjet mes policive respektive per te identifikuar ne Dover, kriminogjenet shqiptare, nderkohe qe shumica do treten rrugeve dhe qyteteve britanike, per te perfunduar eventualisht ne duart e grupeve te krimit te organizuar.
Me pak dashuri, mencuri dhe realizem, te pakten me shqiptaret, Britania mund te kete me pak ilegal te ardhur me gomone, qe ajo ka frike realisht se mund te perfundojne neper fermat e kanabisit dhe qelive te burgjeve angleze, e shoqeruara me kosto financiare, padyshim.
Shumica e tyre, nese do kene mundesine e punesimit dhe qendrimit legal, jam i bindur se nuk do preferonin te kalonin vite te tera burgjeve angleze apo rrugeve britanike, me kohe borxh, por do donin te riktheheshin ne atdhe, dhe te rivinin serish ne Britani si njerez normal me avjon te linjave qe sa vijne e shtohen fatmiresisht mes Londres dhe Tiranes, dhe jo te shoqeruar me roje sigurie me chartera emigracioni , per te ritentuar rikthime, si ne nje rreth vicioz, totalisht te shmangshem, vetem me pak dashamirese dhe prakticizem.
