Në një letër të hapur të publikuar ditën e djeshme, Njësia Ligjore e Fëmijëve Emigrantë dhe Refugjatë (MICLU) së bashku me 40 organizata të tjera dhe dhjetëra individë kërkonin që Shqipëria të hiqet nga lista e “vendeve të sigurta” në projektligjin e Qeverisë për Migrimin Ilegal.
MICLU është një qendër e specializuar ligjore dhe e politikave e organizuar nga Islington Law Center me ekspertizë në rastet e azilit shqiptar nëpërmjet partneritetit të saj Breaking the Chains me Programin Shpresa.
Kategorizimi i Shqipërisë si i sigurt nga Projektligji i Migracionit të Paligjshëm do të nënkuptonte se shqiptarët mund të ktheheshin me shpejtësi në vendin e origjinës, pavarësisht nga kërkesat e tyre individuale për azil apo të drejtat e njeriut.
Në letrën e hapur thuhet se përfshirja e Shqipërisë në listën e ‘vendeve të sigurta’ është një keqvendosje kategorike dhe një pohim thelbësisht i gabuar. MICLU dhe nënshkruesit e tjerë thonë se Shqipëria nuk plotëson standardet e nevojshme për t’u klasifikuar si e sigurt.
“Vendi përballet me çështje të rënda si korrupsioni, trafikimi i qenieve njerëzore, dhuna e lidhur me bandat dhe diskriminimi ndaj komuniteteve të ndryshme duke përfshirë komunitetet LGBTQI, rom dhe egjiptian. Dështimi i vazhdueshëm i qeverisë shqiptare për t’i trajtuar në mënyrë efektive këto çështje është shqetësues. … Ata prej nesh që ofrojnë shërbimet e mbështetjes profesionale për azilkërkuesit shqiptarë dhe viktimat e trafikimit dëshmojnë drejtpërdrejt frikën dhe vuajtjen e komunitetit azilkërkues shqiptar. Këta individë, të cilët janë jashtëzakonisht të cenueshëm, shpesh mbeten të panjohur si të tillë nga shoqëria në përgjithësi. Kjo vetëm sa përkeqësohet nga tregimet mbizotëruese e kriminalitetit dhe abuzimit të sistemit të azilit që po nxisin një racizëm të ashpër”, thuhet në letër.
Letra bën thirrje për mbështetjen e një amendamenti të propozuar nga Baronesha Lister dhe Lordi Cashman në Dhomën e Lordëve, i cili do të hiqte Shqipërinë nga lista e vendeve të sigurta të projektligjit.
Baronesha Lister tha në një debat të Dhomës së Lordëve mbi projektligjin të hënën:
“Edhe një herë, provat nuk mbështesin premisat e thjeshtuara mbi të cilat është ndërtuar projektligji. Ka shumë arsye të mira pse mund të mos jetë e sigurt kthimi i një shtetasi shqiptar në vendin e tij. Praktika gjyqësore udhëzuese detyruese e vendit, sipas ILPA, konfirmon se mund të ketë rrezik përndjekjeje në Shqipëri. Për më tepër, shënimet e informacionit mbi shtetin dhe politikat e vetë Zyrës së Brendshme, të cilat përmbajnë informacione faktike, të bazuara në kërkime, shpjegojnë pse në fakt, Shqipëria shumë shpesh nuk është e sigurt, edhe nëse shënimet e Home Office arrijnë në një përfundim tjetër. Shënimet identifikojnë trafikimin, gjakmarrjen, orientimin seksual dhe identitetin dhe shprehjen gjinore, si dhe dhunën në familje kundër grave si faktorë kyç.”
Lord Hacking tha gjatë debatit:
“Siç tha shoqja ime fisnike Lady Lister, ka shumë prova të çështjeve të rëndësishme dhe të pazgjidhura në Shqipëri që lidhen me korrupsionin, trafikimin, gjakmarrjen, diskriminimin dhe dhunën kundër komunitetit LGBT, dhe stigmën dhe diskriminimin, kundër komuniteteve etnike rome dhe egjiptiane dhe kështu me radhë. Ka arsye reale për t’u shqetësuar nëse, në çdo përkufizim, Shqipëria vendoset siç duhet si një vend i sigurt. Kjo pikëpamje mbështetet në punën e Home Office-it tonë në vitin 2022 kur MB i dha statusin e mbrojtjes për 700 shtetas shqiptarë, përfshirë 60 fëmijë të pashoqëruar”.
Siç vuri në dukje baronesha Lister në fjalimin e saj, të hënën u publikua gjithashtu një raport nga Komiteti i Çështjeve të Brendshme të Dhomës së Komunave, i cili mori një pikëpamje të kundërt dhe arriti në përfundimin se Shqipëria është një vend i sigurt dhe nuk ka asnjë bazë të qartë që Mbretëria e Bashkuar të pranojë në mënyrë rutinore mijëra të kërkesave për azil nga shtetasit shqiptarë.
“Shqipëria është një vend i sigurt evropian. Ajo nuk është në luftë dhe është një nënshkruese e konventave evropiane që kanë të bëjnë, ndër të tjera, me trafikimin e qenieve njerëzore, dhe është një vend kandidat për t’u anëtarësuar në Bashkimin Evropian. Ka pak prova që qytetarët e saj duhet të kërkojnë azil politik në MB ose diku tjetër si rezultat i veprimeve të qeverisë së saj”, thuhet në raport.
Komiteti shtoi se ndërsa kërkesat për azil politik normalisht nuk duhet të merren parasysh, padiskutim ka raste të shtetasve shqiptarë që trafikohen në MB.
Raporti thotë:
“Natyrisht, nuk është rasti që asnjë kërkesë për azil e bërë nga një person nga Shqipëria nuk mund të ketë sukses: një individ mund të jetë refugjat sepse ai ose ajo mund të largohet nga shtypja nga frika e dëmtimit ose jetës së tyre nga jo. -aktorë qeveritarë si kriminelët e organizuar apo trafikantët.Në rastin e Shqipërisë, arsye të tilla dhe ekzistenca e gjaqeve të gjata të gjakmarrjes janë avancuar ndonjëherë si shkaqe largimi.Megjithatë, duket qartë se arsyet për pretendimet e suksesshme të politikës azili nga Shqipëria janë të hapura për t’u vënë në pikëpyetje dhe Ministria e Brendshme ka ndryshuar, që nga dhjetori, udhëzimet e saj për vendimmarrësit për azilin për të theksuar sigurinë e Shqipërisë, me synimin për të ulur shkallën e kërkesave të suksesshme.”
Komiteti i Çështjeve të Brendshme tha se zgjodhi të përqendrohej në Shqipëri për shkak të rritjes së papritur të kalimeve me varka të vogla dhe kërkesave për azil nga shtetasit shqiptarë në vitin 2022. Megjithatë, Komiteti thekson se shqiptarët nuk duhet të veçohen dhe të bëhen koka turku në lidhje me azilin e vazhdueshëm të MB të prapambetura.
MICLU thotë se komuniteti shqiptar azilkërkues përballet me paragjykime dhe mosbesim shtesë përtej klimës së përgjithshme të mosbesimit në sistemin e azilit.
Në faqen e saj të internetit, MICLU vëren:
“Shqipëria ka një histori të gjatë të dhunës klanore, gjakmarrjes dhe vrasjeve për hakmarrje, si dhe paqëndrueshmëri politike. Dhuna në familje, e ashtuquajtura dhunë ‘me bazë nderi’, dhunë me bazë gjinore dhe specifike për fëmijët, persekutimi janë gjithashtu çështje të rëndësishme. Shqipëria është gjithashtu një vend burim për një nga grupet më të mëdha të grave dhe fëmijëve të trafikuar për të arritur në brigjet e Mbretërisë së Bashkuar, dhe është vazhdimisht në vendet më të mira prodhuese për azilkërkuesit e fëmijëve në lidhje me fëmijët azilkërkues në MB. Fëmijët azilkërkues të pashoqëruar nga Shqipëria, të cilët janë trafikuar ose që po ikin nga kërcënimet ose dhuna, mbërrijnë në MB çdo vit, të varfër, të rraskapitur dhe të traumatizuar.”
