Ilir Seci
Keto dite ne Muzeun Metropolitan ne New York,eshte e hapur ekspozita e rralle e mjeshtrit flamand,Pieter Coecke van Aelst,(1502-1550) …Nje ngjarje ne boten e arteve figurative kjo,sepse ne kete ngjarje jane të ekspozuara nentembedhjete tapete te famshme te ketij mjeshtri si dhe tridhjete piktura dhe vizatime nga ky mjeshter i madh që ka frymezuar artin e Rilindjes ne Evropen Veriore!…Ekspozita eshte e hapur deri me 4 Janar 2015 dhe e vecanta e saj eshte se aty jane mbledhur tapetet e famshme te tij qe i kane sjelle nga Muzeumet e Madridit,Seviljes,Vjenes,Kelnit,Parisit e Romes!Per here te pare ne nje ekspozite te vetme!Po ashtu disa nga tridhjete pikturat qe jane sjelle aty ato jane nga koleksione private qe ja kane besuar vetem Muzeut Metropolitan te New Yorkut!Ndoshta nje shans ne jete ky!?Vetem ketu mund te shihen!…Shkova te kjo ekspozite me shprese te shikoja nje pikture qe kam enderruar ta shoh,por kurre s’ma mori mendja qe do e gjeja aty ate pikture te rralle!…Fjala eshte per nje pikture qe e kane permendur Faik Konica dhe Petro Zheji dy studiues shqiptare te medhenj!…Piktura “Mundimi i Krishtit” qe ka ne qender te saj pikerisht flamurin shqiptar!?…
Duke qene se ne kete ekspozite kishin mbledhe punet e mjeshtrit flamand nga Muzeumet e krejt Evropes si dhe nga koleksioniste private,ishte me te vertete fat kundrimi i veprave te tij sepse zor se behet me e mundur një ekspozite e tille!Flamuri me shqipen dy krenare,e zeze ne fushe te kuqe ka qene flamur i legjioneve romake qe vinin nga Iliria…Legjionaret Iliriane mbanin kete Flamur…Kur Diokleciani u be Perandor eshte fakt i njohur se ai nuk u besoi rojeve romake dhe per sigurine e vet,per ta ruajtur solli iliret e vet ne Garden Pretoriane qe nga ajo kohe ky Flamur u be Simbol imperial!…Kjo pastaj u be tradite dhe vazhdoi me shekuj por edhe mbas mbas renies se Romes tradita e Fl;amurit kuq e zi si simbol mbetet!…Mbetet si simbol edhe kur krijohet Perandoria e Shenjte Romake qe ka pikerisht kete flamur!?… Perandoria e Shenjte Romake eshte krijuar ne 25 dhjetor te vitit 800,ne kohen kur Papa Leoni III shpalli perandor te shenjte pikerisht Galin.Karlin e Madh Perandor ,(Karolus Imperator Augustus),ne perpjekje per te Ringjallur Perandorine Romake …Eshte quajtur ashtu se kishte bekimin e Papatit!…
Shqipja dykrenare si simbol vjen nga kohera shume te lashta,ne kete shkrim permbledhtazi do mundohem te bej nje paraqitje…Pas Romes e ndeshim si simbol te Perandorise Bizantine kur shqipja dykrenare behet per here te pare simbol ne vitin 1057,nga perandori Isak Komnei i Pare, perandor me origjine ilire qe sundoi vetem dy vjet por themeloi dinastine e famshme te Komnejve e cila do sundonte shekuj me rradhe…Ky perandor e beri kete simbol te familjes se vet,nje simbol te krejt Perandorise Bizantine…Shqipja dykrenare shihet edhe ne ceremonine e kurorezimit te perandorit te fundit te Bizantit Konstandinit 11 i cili u kurorezua ne vitin 1449…Pra ne nje kohe me Skenderbeun,Heroin tone Kombetar i cili zgjodhi pikerisht kete simbol shekullor te pellazgeve dhe ilireve duke e bere edhe simbol te Arberit…
Nje tjeter fakt interesant rreth flamurit tone ndeshet ne vitin 1510 kur Merkurio Bua,(Mercurio Bua),emerohet komandant i ushtrise venedikase edhe aty Perandori Maksimilian I i jep flamurin qe e kam sjelle ne kete shkrim ne foto!?…Merkurio Bua,(Mercurio Bua),ishte shqiptar nga familja e famshme e Bua…Gjin Bue Shpates e po ashtu ka gjak edhe nga familja e tjeter e famshme shqiptare e Arianiteve!Shenimi ne librin qe kam hasur,(ne anglisht), thote…
“Born in Nafplion in the Peloponnese Bua was a member of Albanian or Arvanitian Bua and Arianiti families. His father was Theodorus Bua,also a stradioti,cowarrior of Krokodeilos Kladas. His uncle Constantine Arianiti, a nobleman of the Holy Roman Empire, was the Count of Montferrat. Due to his martial prowess, he was eventually made Count of Aquino and Roccasecca (of the Holy Roman Empire). In 1519, he married the Greek Maria Boccali, the daughter of Niccolò Boccali.Maria died in 1524 leaving one son with the name Flavio. She was buried in Santa Maria di Treviso. In 1525 Mercurio married Elisabetta, daughter of Alvise Balbi. With her Mercurio had four children: Helena Maria, Curio, Polyxena and Alessandro. Elizabeth died in or before 1528.”Lindur në Nafplion Peloponezit në Bua ishte pjesetar I familjes shqiptare apo Arvanitase Bua dhe familjes Arianiti. Babai i tij ishte Teodor Bua, edhe një stratiot bashkeluftetar i Krokodil Klades. Xhaxhai i tij Constantine Arianiti, një fisnik i Perandorisë së Shenjtë Romake, ishte Kont i Montferrat. Për shkak të aftësitë e tij ushtarake, ai u bëri përfundimisht Kont i Aquino dhe Roccasecca (te Perandorisë Romake të Shenjtë). Në 1519, ai u martua me Maria Boccali greke, bija e Niccolo Boccali. Maria vdiq në 1524 duke lënë një djalë me emrin Flavio. Ajo u varros në Santa Maria di Treviso. Në 1525 u martua me Elisabetta Mercurio, bija e Alvise Balbi. Me Mercurio saj kishte katër fëmijë: Helena Maria, stringël, Poliksena dhe Aleksander. Elizabeth vdiq në 1528.
Kurse per kete flamur thuhet keshtu:”Flag given in 1510 to Mercurio Bua by Emperor Maximilian I. It features a double-headed eagle, symbol of both Byzantium and the Holy Roman Empire, the Cross of Burgundy and four “B”s or firesteels, used in the Palaiologos arms, but also linked to the House of Habsburg’s…”Flamuri i dhene me 1510 Merkur Buas nga perandori Maksimilian I.Shqipja dykrenare simbolizon te dyja Bizantin dhe Perandorine e shenjte Romake,kryqin e Burgundit,dhe kater “B” ose ganxhat e celikta simbole te autoritetit te Paleologeve,po ashtu lidhen me shtepine e Hausburgeve”?!…
Ne kohen kur ka pikturar Pieter Coecke van Aelst Perandoria e Shenjte Romake Ishte ne kufi me Qytetin ku jetonte ky piktor…Pervec asaj Pieter Coecke van Aelst ka qene shumë i ditur ka njohur shume mire historine!…Ka njohur disa gjuhe dhe ka bêre perkthime qe permenden dhe sot…Ne ate kohe Flamuri Kuq e Zi me Shqiponjen dykrenare njihej mire ne Evrope fale Stratioteve Shqiptare!Sidomos ne brigjet e Frances dhe asaj qe ne vone njihet si Belgjike…
Per shembull eshte fakt i njohur qe Portin e Kalese ne France,perballe Anglise,per shekuj me rradhe e kane mbrojtur garnizonet stratiote!?…
Gjithsesi tema e stratioteve eshte teme me e gjere dhe meriton nje trajtim me te thelle!…
Per fat te mire koheve te fundit shume nga Librarite e pasura te evropes kane dhene mundesi qe nepermjet internetit te shikojme disa libra te rralle dhe te gjejme dokumente qe as kemi enderruar me pare ti shohim!Koheve te fundit Biblioteka Kombetare e Spanjes lejoi falas ne internet qe te shohim disa harta dhe grafika te viteve 1500-1600…Ne ato gragika eshte porttretizuar edhe Shqiperia dhe shqiptari…Nje pasuri e rralle kjo per kersherine e studiuesve dhe dashamireve te Shqiperise dhe shqiptareve…
