Si është e mundur që nuk është bërë as edhe përpjekja më e vogël për ekuivalentimin e diplomave të jurisprudencës së Kosovës me ato të Britanisë?
Kjo është pyetja që e shqetësonte avokatin Artan Llabjani, ndërsa po përpiqej t’u përgjigjej pyetjeve të studentëve të Kosovës që dëshironin të vazhdonin studimet në Londër. Ai u përzgjodh si koordinator i një projekti të Ministrisë së Diasporës së Kosovës për nxitjen e investimeve të Diasporës në Kosovë.
Ky është një ndër angazhimet e tij jashtë kohës së plotë ku punon si avokat në një ndër kompanitë më prestigjioze në zemër të Londrës.
Ai është një ndër shqiptarët model, sinonim i suksesit, i kurajës dhe vullnetit për realizimin vetvetësor dhe që natyrshëm përbën lajm historia e suksesit të tij.
E mbase kur ishte fëmijë as që e kishte menduar që një ditë ëndrrat e tij do të realizoheshin në kryeqytetin britanik.
Ishte vetëm 14 vjeç kur u gjen në këtë ishull, mjaftueshëm i fortë për të përballuar traumat e luftës dhe për të nisur një jetë të re si shqiptaro-britanik i devotshëm dhe as që mund të imagjinonte që një dite do të ishte në stacionin prestigjioz BBC, e mbase që do të ishe ai që do të ndihmonte vendlindjen e tij Kosovën, jo thjesht dhe vetëm për sjelljen e investitorëve britanikë, por natyrshëm duke u shndërruar në ambasadorin e shkëlqyer të vlerave shqiptare në Mbretërinë e Bashkuar.
Rrëfimin Artani e nis pikërisht nga ato momentet e para të mbërritjes në Manchester. Ky ishte vendi të cilin shkeli për herë të parë në Britaninë e madhe duke lënë pas një vendlindje që vazhdonte të digjej nga lufta. U strehua me prindërit motrat dhe tre vëllezërit ku më I vogli pati fatin të lindë ato ditë të vështira në mjediset e kampit.
‘‘Kujtoj kur zbritëm në Manchester, mbaj mënd që më pëlqeu vendi në kontaktin e parë që pata me të. Ndoshta e pashë, e ndjeva të paqtë ndaj dhe duhet ta kem dashur më shumë se Kosovën time atë kohë. Isha vetëm 14 vjeç, kujtoj edhe kur mamaja më solli në jetë një tjetër vëlla në mjediset e kampit. Ishte vërtet një ndër periudhat më të vështira, më traumatike,që kam kaluar në jetën time’’.
Pranvera sa kishte hyrë. Në kohën më të bukur të vitit iu desh të braktiste vendlindjen për një arsye që askush s’do ta dëshironte. Si një 14 vjeçar në atë kohë ai ruan ende në kujtesë vëmendjen e vullnetarëve në kamp për të dëgjuar historitë e tyre nga lufta, histori që askush nuk mund ti tregonte pa shpërthyer në lot me dënesë. Të gjithë ishin fëmijë nën 15 vjeç.
‘’ Më pas u vendosëm në Lancaster, qytezë në veriperëndim të Anglisë. Babain pas më pak se një viti ma kthyen në Kosovë. Si fëmija më i madh i familjes më duhej të kujdesesha për familjen time. Kisha një anglishte të reduaktuar shumë. S’dija nga tija nisja. E imagjinoni sa të vështirë e kishim të futeshim në përditshmërinë e jetës atje?’
Ndërkohë që ishin në pritje të përgjigjes nga Home Office 15 vjeçari në atë kohë gjeti një punë me kohë të pjesshme dhe u regjistrua në kolegj “full time” për të mësuar mirë gjuhën. Ai shumë shpejt u vlerësua për arritje të mira në mësime,gjë për të cilën kuptohet , punoi fort.
Pasi familja e tij u vendos me dokumenta të përhershme në UK Artani aplikoi në universitetin e Lancashire. Dega për të cilën do të studionte I riu ishte e ditur, drejtësi. Edhe gjatë studimeve të larta ai u dallua dhe u vlerësua si student më I mirë I vitit. Dhe për një student të dalluar rrugët për tu punësuar në profesion pa mbaruar ende studimet janë pa pengesa.
‘’Në vitin 2008, universiteti më rekomandoi në një firmë juridike në Londër për një intervistë pune si studenti më I mirë në kursin e drejtësisë. Gjatë praktikës aty shoqata e drejtësisë në Angli dhe Ëells më vlerësuan me bursë të plotë duke parë arritjet e mia në kushtet e mia familjare’’.
E kush nuk do të surprizohej nga një rast si ky I Llabjanit? Fakti që erdhi pa ditur asnjë fjalë në gjuhën e vendit ku dhe do të studionte, anglisht, dhe duke marrë paraysh arsyet pse Artani ishtë në Angli, nuk e penguan atë të dalë mbi vendasit për arritje të larta në studime. Të gjithë vëllezërit dhe motrat e Artanit mbajnë diploma Master apo PHD dhe punojnë në punë profesionale.
.
‘’Gjërat filluan të përmirësohen. Po mësoheshim pak nga pak me vendin dhe çdo gjë tjetër atje.
Rezultatet e larta në shkollë më shtynin akoma më shumë për të bërë më shumë. Pas meje edhe dy motrat dhe tre vëllezërit e mi po ecnin mirë më studimet e gjithashtu.”
Pasi mbaroi Universitetin Artani kreu dhe dy mastera në Mnachester dhe Londër. Për të dy iu dha bursë si student I mirë. Për Artanin busrat ishin një ndihmë e madhe dhe shtytje për të marrë çdo kualifikim për degën e tij të ëndërruar që herët.
Mamaja ishte ajo që lumturohej më shumë nga arritjete e të birit. Në vitin 2009 familja e tij ishte në BBC si shembull I mirë familjeje emigrante e suksesshme në zonë, pasi jo vetëm Artani por edhe dy motrat e tij dhe dy vëllezërit po ecnin mirë me studime.
Gjatë kësaj kohe mamaja kishte përgjegjësi të dyfishtë për mirërritjen e fëmijëve dhe rezultatet e tyre në mësime. I ati i Artanit shumë shpejt u kthyen në Kosovë, për të rindërtuar shtëpinë e shkatërruar gjatë luftës dhe për të hapur firmën e tij ligjire. Me babain vazhdon rrëfimin e tij 26 vjeçari komunikonim vetën në tel dhe në skype për ç’do arritje apo problem familjar tonin.
‘‘Na mungonte shumë babai, veçanërisht atë kohë fillimi. Kishim më shumë se kurrë nevojë për ta patur pranë për çdo gjë që mund ti duhet në familjeje me 6 fëmijë’’.
Kur gjërat ecin mirë edhe e kaluara traumatike venitet paralelsiht. Gjatë kësaj kohe veç punës në profesion si avokat në disa firma prestigjoze në Londër për të cilën paguhet Artani angazhohet edhe ne projekte vullnetare që konsistojnë kryesisht në të ndihmuarit e refugjatëve në botë’.
‘’Po vullnetarisht kam menaxhuar edhe disa projekte ndërkombëtare të sponsorizuara nga British Council.Kam dëshirën më të madhe të ndihmoj ç’do kosovar apo shqiptar që has vështirësi këtu në fushën e drejtësisë’’
Teksa me tregon për të gjitha këto Artani mundohet të flasë në shqip. Dhe në fakt e flet mirë po aq sa dhe anglishten. Është dëshirë e tij që ta ruajë gjuhën shqipe edhe këtu, tua transmetojë atë edhe pasardhësve si pjesë e identitetit të tij.
‘’Ruajtja e gjuhës tonë amtare është një vlerë shumë e rëndësishme që ne shqiptarët duhet të bëjmë me patjetër. Neglizhimi i gjuhës mëmë çon në humbje të identitetit,nga prindërit tanë, gjyshërit ose anëtarët e tjerë të familjes në vendin tonë në Kosovë dhe Shqipëri’. Është detyrë e jona të punojmë fort për ta ruajtur atë edhe për brezat e së ardhmes’’.
Dhe në fakt gjuha e vendit mëmë është dhurata më e bukur që mund ti bësh një brezi të ri I lindur e rritur në vend të huaj.
Asnjëherë familja e tij dhe vetë ai se humbën mallin për Kosovën , vendlindjen e tyre dhe gjithçka tjetër të bukur që lanë atje pa dashur, por të detyruar.
I mirëvendosur në Londër me punë dhe familje Artani tregon se Kosova është dhe do të mbetet gjithmonë vendlindja e tij. Do të mbetet vend I cili I ruan atij kujtimet më të bukura të fëmijërisë para lufte.
‘’Jam shumë krenar që jam shqiptar. Kjo më jep një ndjenjë të identitetit dhe krenarisë. Do të përdor të aftësitë e fituara në Angli për të ndihmuar Kosovën të integrohet plotësisht në botë’’.
Dhe nga njerëz të tillë të cilët kanë një qëllim të mirë në jetë dhe vazhdojnë të punojnë fort cilado qofshin rrethanat për ta arritur atë, një mesazh është I mirëpritur nga ç’do lexues veçanërisht I vlefshëm për ata të rinj që mendojnë se vështirësitë mund tua lënë ëndrrat në sirtar.
‘‘Ju drejtohem me zemër të gjithë shqiptarëve në Britani të Madhe dhe në mbarë botën: Jini krenarë për rrënjët nga vini dhe integrohuni në komunitetet në të cilat jetoni. Punoni së bashku për të ndërtuar mirë veten për shoqërinë dhe komunitetet të sigurta dhe të gjalla’’ Fjoralba Hysa
