AIDS është konsideruar si sëmundja e shekullit të 20-të dhe u ka marrë jetën miliona personave në mbarë botën.
Për herë të parë mjekësia u njoh me virusin që shkatërron imunitetin e organizmit në vitet ’80. Që nga ajo kohë përpjekjet dhe fushatat ndërgjegjësuese se si të mbrohesh prej saj kanë qenë të panumërta.
Paralelisht me këto në komunitetin e shkencëtarëve mjekë është zhvilluar një debat mbi origjinën e pandemisë së virusit.
Së fundmi një ekip ndërkombëtar shkencëtarësh pretendon se ka zbuluar origjinën e pandemisë dhe kohën kur ajo ka ndodhur duke zbërthyer kodin gjenetik të HIV-it.
Sipas tyre pandemi ka shpërthyer në vitet 1920 në Kinshasa, qytet afrikan që sot është pjesë e Republikës Demokratike të Kongos.
Raporti thotë se vendosja e një rrjeti hekurudhor, zgjerimi i aktiviteteve ekonomike, mungesa e sterizilimit nëpër spitale dhe rritja e numrit të shtëpive publike në ish-koloninë e Belgjikës ishin faktorët kryesorë në përhapjen masive të virusit tek miliona njerëz.
Grupi i shkencëtarëve u mundua të ndërtojë “pemën gjenealogjike” të virusit dhe doli në disa rezultate interesante.
“Te gjenomët e sotëm gjejmë gjurmët e mutacioneve të pësuara nga virusi ndër vite, gjurmë që nuk mund të fshihen”, thotë Oliver Pybus, profesor i Universitetit të Oksfordit, pjesë e grupit të studiuesve.
Në bazë të këtyre gjurmëve shkencëtarë ndërtuan “pemën familjare” të virusit deri tek rrënjët e tij.
Sipas tyre, HIV është një mutacion i “simian immunodeficiency”, një virus që prek shimpanzetë. Studiuesit besojnë se kalimi nga shimpanzetë tek njeriu është bërë nëpërmjet kontaktit me gjakun e infektuar, ndërkohë që më vonë kanë pasuar mutacionet e tjera.
Njëri prej tyre është ai që njihet si HIV-1 nëngrupi O, që preku mijëra persona në Kamerun, ndërsa tjetri ishte HIV-1 nëngrupi M, që u përhap me shpejtësi në mbarë botën. Pyetja që mundoi shkencëtarët ishte se përse u përhap vetëm nëngrupi i dytë në mbarë botën dhe jo i pari?
Ata e shpjegojnë këtë me kushtet shoqërore dhe ekonomike. Në vitin 1920 Kinshasa ishte pjesë e Kongos Belge dhe në atë kohë njihej si Leopoldville. “Ishte një zonë shumë e madhe që rritej me shpejtësi si nga popullsia ashtu edhe ekonomikisht. Arkivat mjekësore të kohës tregojnë për ekzistencën e një sërë sëmundjesh seksualisht të transmetueshme”, shpjegon Oliver Pybus.
