Nga Kastriot KOTONI Jemi dashuruar kahershëm me librat e filmat me heronj të heshtur, qysh kur ëndrrat me heronj inteligjent ishin libidosi i çdo moshatari 16 vjeçar në kohën e Luftës së Ftohtë. Por e kemi realitetin në shpinë e përditë njerëz të cilët i ke menduar shpesh me emrin i këtij apo atij deputeti, apo i asaj apo i kësaj partie, i kemi vënë emrin e ri, pragmatist, e padyshim gëzojnë një status të pamerituar në administratën shtetërore e krekosen sikur ata janë qendra e botës në këtë fshatin tonë periferik të Evropës, ku ne çdo ditë ëndërrojmë të jemi. Ata kanë sakrifikuar në çdo kohë, kur fshesa e partive dhe e korrupsionit ishte një rrokadë e pashpresë për çdo njeri të aftë profesionalisht në këtë vend.
Ata kishin rënë në gjumë letargjik si ariu në dimër, e kishin vënë maskën e militantit për hir të interesit madhor, ose siç i quajnë rëndom, agjent të fjetur. Por kohët e heronjve të heshtur me sakrifica sublime me njerëzit e familjes, ose me emrin e koduar dhjetravjeçar, pothuajse nuk janë shumë në modë sot, për arsye të daljes së ndonjë kabllogrami apo hakersave kibernetikë. Ky takëm njerëzish është bërë gangrenë e shoqërisë shqiptare, kudo në administratën tonë shtetërore e është gati e pamundur të identifikosh. Një pastrim administrate nga kjo lloj rrace ka për të qenë kali i betejës për shoqërinë shqiptare. Rreziku i këtij kallëpi njerëzish i jep pasojat në çdo fushë të jetës sonë, e konstaton në avashllëkun tonë, në rrugën për integrimin me partnerët tanë evropianë. Mitingjet e partive në kohë fushatash këta njerëz i kanë ditë ekstremisht të zëna me urdhrin e shefit të rradhës, i cili i vendos përballë gurit të provës me listën e pjesëmarrjes nëpër ahengjet politike. Ata i sheh në rreshtin e parë e më të entuziazmuarit përballë liderit mitingash, për të mos harruar edhe foton selfie me të. Kjo foto lundron më pas në instagrame e rrjete sociale, me ilaritet e histeri, kundër palës kundërshtare në të gjitha forumet shqiptare. Pacipëria e këtyre njerëzve, që sot drejtojnë administratën e re, vjen me fjalët: “Ç’të bënim, ne e dimë se sa të vështir e kishim t’i thoshim derrit dajë.” E kanë sport, apo janë serpent që marrin ngjyrë nga ana e diellit, këta mostra të cilëve nuk u skuqet fytyra dhe i bëjnë njerëzit e tjerë apo kolegët e tyre për budallenj.
Për një deputet rozë kjo kategori njerëzish quhej zona gri, a thua se njerëzit tek zona e kuqe, rozë, apo jeshile i kishte me tapi a kontratë të përjetshme me partinë e saj. Kur reformat pastaj ju besohen këtyre njerëzve të zonës gri, atëhere vete ç’vete, militanti i prerë në besë ulëret i ziu, meritokracia ngec, si tek ai njeriu i cili nuk përtypet dot prej hurmave të pabëra, humbet besimin e ligështohet për një barrë shkollë e doktoraturash a masterash, që tash nuk i hyjnë më në punë. Po pse more qyqarë a barazohet ndershmëria juaj me shërbimet e fëlliqura të këtij takëmi njerzish, të cilët janë bërë shushunjat e shoqërisë shqiptare. A keni ju aq para, apo anë morale sa të përkuleni, se mos ju del e vërtet shprehja se: “Këtu duhen dy palë b….ë, një ta mbash e një ta ndash”. Kur shikon pastaj, se kush të heq e të merr në punë, o zot thotë njeriu po njësoj si tek ajo thënia: “Po ku ta dija unë i shkreti se armiku ishim na”. Tani, ai me votën për rilindjen kish shpresuar më kot. Kur në diktaturë flitej për krijimin e njeriut të ri, e pamë dhe e hoqëm në kurriz kinezërinë shqiptare me revolucionin kulturor, apo kur shtetin e drejtonin mjelëset e lopëve a shoferët, apo komisarët e klasës punëtore drejtonin ushtrinë e të tjerë me turli zanatesh.
Ky hibridi i këtij njeriut prej 24 vjetësh, çfarë emri t’i vemë, se na rri nëpër këmbë e na krekoset si gjeli majë plehut. Të vuash për mendtë e kokës, se nuk je një shtet serioz për të pasur dy njerëz të saktë si për banka, a për gjykata, a prokurori e përpos tyre në ministri, kjo nuk dimë çfarë emri t’i vëmë, axhami shtet a karagjoz shtet. 39 vezirë shqiptarë e gjithë ajo perandori osmane, nuk e kishe për gjë të kishte një bankë të dhënash për qindra administratorë shqiptarë në të gjithë botën. Dolën nëpër botë e panë ç’nuk panë këta sojsëzë. Po ku dreqin vanë, që mësuan, se korrupsioni dhe mediokriteti i paska sjellë gjithë këtë begati perëndimit. Të qash me llahinka këto fenomenet tona. E po si nuk bëhet njëherë mbarë e të kesh dy njerëz që të kopsitin një dosje për së mbari, a ka shkelje apo jo iks ministër apo drejtues dikasteresh në kohën e mazhorancës së kaluar, se edhe humbja e saj nuk u bë për pazar politik, po kish vajtur aty ku s’mbante më. Ta shkruaj shtypi perëndimor, se prokurorinë e drejton opozita, a do të ketë zëdhënës në Shqipëri që ta përgënjeshtrojë? Po ç’të shkruash më për këta njerëz, kur shprehja çfarë pështyn lart e të bie në kokë, është aq aktuale, kur Këshilli Mbikqyrës voton sipas qejfit e lëpin votimin e parë. Kjo histori është e pafund, sepse detashmente mediatike i promovojnë si ideologë a filozofë të rrymave askund të njohura këta gjithologë e sahanlëpirës të pushtetit, kur fakti më kokëfortë i ka çuditur gjithë shqiptarët (Mbyllja e universiteteve private ishte aq selektivë e po aq e pritshme, sa kur do i dalë tymi këtij skandali do ketë ndonjë ngjarje tjetër kalendari politik. A do ketë emra?) Po ja, këto fenomene a nuk mjaftojnë për të thënë, se një njeri i vetëm nuk doli nga hiçi, ai pati përkrahje edhe nga shkrues klientelistë, të cilët e përkrahën.
Po të mos harrojmë, se një bankier diku andej nga Devolli e gjykuan për vjedhje në grup. E kuptoni, se standartet dhe e drejta për gjyqësorin shqiptar është për ca të nënës e ca të njerkës. Për të qenë me këmbë në tokë, druaj se 70 vjetori i çlirimit të vendit, do jetë paradoksalisht një festë e gjithë shqiptarëve të çliruar më 29 nëntor të vitit 1944 e sponsorizuar nga të burgosurit e ditëve që do të vijnë. Dekreti i presidentit për një amnisti të pritshme, do të jetë, heshtja e opozitës për të mos e debatuar më ditën e çlirimit edhe të marrin maksimumin për njeriun të cilin e futën në burg: “Nga një njeri që i do të mirën”. Pendesa si një normë morali, që po gjen terren edhe në penitenciarin shqiptar, do të ishte një ogur i mirë e së paku të shpëtojnë shpirtin e tyre, se ku politika e madhe e Tiranës, e ku njeriu i punës nga Velipoja e Saranda, i cili po bën bilancin e fitimit nga turizmi, ta ketë mendjen me patjetër tek burgimet, arrestimet e VIP-ave. Ikën ato kohëra kur i gjithë populli ishte i elektrizuar deri në histeri kolektive, për varje e pushkatime e të gëzohej me burgosjen me burgim të përjetshëm për një këngë në festival, apo edhe kur dilte sufiçit ndonjë punonjës i riparim shërbimeve, se gjoja kish vjedhur paratë e popullit. Isak Singer, një nobelist hebre, në librin e tij “I Penduari”, gjatë rrugës për t’u bërë një rabin i mirë, nuk arriti të pendohej, mëkati ish i kudondodhur edhe pa e kërkuar ai vetë, sepse sipas tij të gjithë në këtë botë jemi njësoj si hebre a palestinez edhe vdekjen e kemi njësoj. Po njësoj i kemi bërë keq njëri – tjetrit. Thënia e Krishtit se “Njeriu është i lirë kur ai shkon drejtë së vërtetës”, është çka na shtyn si qytetar të ëndërrojmë së paku të jemi të lirë.
