Lëshimi i raketave nga Kina në ujërat më pak se 160 km (100 milje) nga Japonia, gjatë demonstrimit të fuqisë që po bën Pekini pas vizitës së Nancy Pelosit në Tajvan, mund të forcojë mbështetjen publike për një ngritje ushtarake që synon mbrojtjen kundër fqinjit të madh të Japonisë.
Kina lëshoi pesë raketa balistike në det në skajin perëndimor të zinxhirit të ishullit Okinava të enjten, pjesë e stërvitjeve ushtarake, dy ditë pasi kryetarja e Dhomës së Përfaqësuesve të SHBA-së, Nancy Pelosi, u bë zyrtarja më i lartë amerikane që vizitoi Tajvanin e vetëqeverisur në 25 vjet.
“Kjo tregon qartë se nëse diçka ka ndodhur me Tajvanin, do të ketë ndikim edhe tek ne”, tha Taro Kono, një ligjvënës i lartë japonez i Partisë Liberal Demokratike dhe ish-ministër i Jashtëm dhe i Mbrojtjes.
“Kjo periudhë është kthyer qartë në Japoni”, shtoi ai, kur u pyet nëse publiku do të mbështesë shpenzime më të larta ushtarake.
Mbrojtja është një çështje përçarëse në Japoni, e cila, si një trashëgimi e Luftës së Dytë Botërore, ka një kushtetutë pacifiste dhe një kujdes të madh publik në lidhje me përfshirjen në luftërat e udhëhequra nga SHBA-ja.
Rritja e buxhetit për mbrojtjen pasoi lancimet e paprecendentë të raketave nga ana e Kinës në zonën ekskluzive ekonomike të Japonisë.
Qeveria e kryeministrit japonez, Fumio Kishida, përgatitet të publikojë një kërkesë për një rritje të konsiderueshme të buxhetit të mbrojtjes për këtë muaj.
Plani i shpenzimeve do të pasohet nga një rishikim i politikës së mbrojtjes në fund të vitit, që pritet të përfshijë një thirrje për blerjen e municioneve me rreze më të gjatë.
Shqetësimi për aktivitetin ushtarak kinez në detet dhe qiejt rreth Tajvanit dhe Japonisë, është rritur që kur Rusia pushtoi Ukrainën në shkurt. Japonia shqetësohet se kjo mund të paraqesë precedent në sytë e Kinës për përdorimin e forcës kundër Tajvanit dhe duke parashikuar se SHBA-ja nuk do të ndërhynte për ta ndalur Pekinin.
“Bilanci ushtarak ka ndryshuar shumë rreth Tajvanit”, tha admirali në pension Katsutoshi Kawano, i cili shërbeu si shef i Shtabit të Përbashkët të Forcave Japoneze të Vetëmbrojtjes për pesë vjet deri më 2019.
“Shpresoj se diskutimet për buxhetin e mbrojtjes do të bëhen serioze”, tha ai.
Gati për të luftuar
Në një deklarim publik para zgjedhjeve legjislative muajin e kaluar, partia e kryeministrit japonez, Kishida, u zotua të dyfishojë shpenzimet e mbrojtjes në 2% të prodhimit të brendshëm bruto gjatë pesë viteve të ardhshme.
Kjo do ta bënte Japoninë shpenzuesin e tretë më të madh ushtarak në botë, pas Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Kinës, sipas një publikimi të vitit 2021 që rendit buxhetin e shteteve për mbrojtjen, publikuar nga Instituti Ndërkombëtar i Kërkimeve të Paqes në Stokholm.
Kishida, i cili dënoi veprimin e Kinës, ka premtuar që të rrisë buxhetin e mbrojtjes “substancialisht”, por ende nuk ka dhënë detaje se kur dhe për sa do të rritet ai.
Ai, gjithashtu, nuk ka treguar nëse militarizimi i Japonisë do të paguhet nga shkurtimet e shpenzimeve publike ose nëpërmjet huamarrjes apo një kombinimi të të dyjave.
Raketat e Kinës i kanë dhënë Kishidas një shans për të sqaruar pozicionin e tij, veçanërisht duke pasur parasysh pyetjet se deri në çfarë mase Shtetet e Bashkuara do të futeshin në një krizë, tha Takashi Kawakami, një profesor në Universitetin Takushoku të Japonisë në Tokio.
“Japonia duhet të tregojë qartë se është e gatshme për të luftuar”, tha ai.
Gjatë krizës së Tajvanit në vitin 1996, Kina kreu stërvitje me raketa për të frikësuar ishullin. Por, ushtria shumë më e dobët e Kinës nuk ishte në gjendje të pengonte SHBA-në që dërgoi anije luftarake, duke përfshirë një grup sulmues me aeroplanmbajtëse amerikane, përmes ngushticës së Tajvanit që ndan Kinën nga ishulli.
Kina ka rritur shpenzimet e mbrojtjes rreth 20 herë më shumë që nga ajo kohë dhe ka qindra raketa balistike të afta të godasin objektiva – përfshirë anijet – qindra ose mijëra kilometra larg me saktësi shumë më të madhe.
Aeroplanmbajtësja USS Ronald Reagan, ishte i vetmi transportues që të enjten patrulloi Detin Filipine në Paqësorin Perëndimor për “operacione të planifikuara”.
Bonji Ohara, bashkëpunëtor i lartë në Fondacionin e Paqes Sasakava dhe një ish-atashe ushtarak në Ambasadën e Japonisë në Kinë, tha se ishte një vendim politik nga Shtetet e Bashkuara për të mbajtur atë prani të ulët të mjeteve ushtarake.
“Është realitet që Kina është një fuqi më e madhe ushtarake tani. Nëse do të ishte njësoj si më 1996, Amerika mund ta kishte ndalur atë”, tha ai, duke iu referuar stërvitjeve ushtarake kinezë këtë javë./Reuters/
