Kanë kaluar më shumë se një muaj që kur Organizata Botërore e Shëndetësisë shpalli coronavirusin një emergjencë shëndetësore publike me shqetësim ndërkombëtar.
Që nga fillimi i shpërthimit, ka pasur më shumë se 90,000 raste të virusit në të gjithë botën dhe më shumë se 3,100 vdekje.
Ndërsa zyrtarët punojnë për të ndaluar përhapjen e virusit, është e vështirë të mos pyesni veten se çfarë do të ndodhë më pas.
Kur dhe si do të përfundojë kjo?
Në këtë drejtim, CNN ka hedhur një vështrim në atë që ndodhi gjatë shpërthimeve të tjera infektive.
Ebola
Shkencëtarët shpesh ndërhyjnë gjatë shpërthimeve infektive me vaksina dhe ilaçe antivirale.
Ky ishte rasti në vitin 2014 kur një shpërthim i virusit Ebola në Afrikën Perëndimore përfundoi me “lodhje”, tha Organizata Botërore e Shëndetit në mars të vitit 2016.
Shpërthimi përfundoi pas një “reagimi të koordinuar ndërkombëtar”, ka thënë profesori Peter Hotez.
Ndërsa kur filloi një shpërthim tjetër në viti 2018, dy trajtime të zhvilluara nga shpërthimi i parë u janë ofruar të gjithë pacientëve në Republikën Demokratike të Kongos.
“Të dyja herët, ndërhyrjet njerëzore bënë ndryshimin”, ka thënë Hotez, duke shtuar se e njëjta gjë mund të ishte e vërtetë për coronavirusin.
Aktualisht nuk ka asnjë vaksinë dhe asnjë trajtim specifik antiviral të rekomanduar për coronavirusin – por shumë janë në zhvillim.
“Jam shumë optimist se do të kemi një ilaç dhe protokoll të mirë antiviral në javët dhe muajt e ardhshëm”, është shprehur ai.
Më shumë se 20 vaksina të coronavirusit janë në zhvillim, sipas Tedros Adhanom Ghebrevesus, drejtori i përgjithshëm i Organizatës Botërore të Shëndetit – ndërsa testimi i parë klinik i një ilaçi antiviral është duke u zhvilluar.
Ndërsa ekipi i Hotez është ndër ata që punojnë në një vaksinë, ai tha se ai nuk është optimist se kjo do të ndodhë shumë shpejt.
Së pari, sipas tij, vaksinat duhet të futen në prova klinike, atëherë ato duhet të aprovohen, dhe me sasinë e shqyrtimit në testimin e sigurisë së vaksinave, tha ai, nuk ka të ngjarë që një do të jetë në dispozicion të publikut në kohë për të frenuar këtë shpërthim.
SARS
Fundi i përhapjes së SARS ndodhi në korrik të vitit 2003 nga praktikat e mira të higjienës – siç është larja e shpeshtë e duarve – dhe faktorët mjedisorë siç janë temperatura e lartë dhe lagështia në muajt e verës, tha John Nicholls, profesor klinik i patologjisë në Universitetin e Hong Kongut (HKU).
SARS është një tjetër lloj coronavirus që infektoi më shumë se 8,000 njerëz në vitin 2003.
Deri në maj të atij viti, “ai u dogj”, tha Dr. Howard Markel, drejtor i Qendrës për Historinë e Mjekësisë në Universitetin e Miçiganit.
Si është një shpërthim “i djegur”?
Ndonjëherë, tha Markel, kjo është për shkak se moti ndryshon dhe nganjëherë ndodh sepse mjaft njerëz janë infektuar dhe janë imunizuar.
“Nëse do të më duhej të parashikoja, do të thosha se shumë e mundshme që (coronavirusi) deri në maj ose qershor ose korrik, do të digjet vetë”, tha Markel.
H1N1
Përhapjet mund të ndryshojnë siç bëjnë stinët.
Virusi H1N1 shkaktoi një pandemi në vitin 2009, dhe tani është bërë një virus që ndodh sezonalisht.
Viruset sezonale mund të shihen gjatë gjithë vitit, por në hemisferën Veriore rastet kanë tendencë të arrijnë kulmin në muajt e ftohtë, dhe të bien kur bëhet nxehtë, tha Hotez.
Nuk ka një kuptim të qartë se pse është kështu, tha ai, por nivelet e lagështisë dhe koha e kaluar në shtëpi brenda shtëpive janë arsye të mundshme.
Nëse coronavirusi do të rishfaqet, është një supozim, tha Hotez. Thjesht nuk ka prova të mjaftueshme ose kohë të mjaftueshme për të bërë një parashikim të mirë.
Mësimet e nxjerra
Është e sigurt se shpërthimi i coronavirusit ringjall mësimet e marra nga shpërthimet para tij, tha Hotez.
Në fillim ka një “rrugë me gunga” dhe autoritetet riorganizohen ndërsa mësojnë se si sillet patogjeni dhe u transmetohet njerëzve.
“Zgjidhja” më e zakonshme është një “amnezi globale”, tha Markel. Virusi qetësohet dhe publiku kthehet në jetën e tyre të rregullt, duke mos menduar për shpërthimin.
Por kjo mund të jetë një problem. Në vend të kësaj, tha Markel, njerëzit duhet të qëndrojnë vigjilentë dhe të përgatitur.
“Mësimi është se ne po jetojmë në një epokë të re të sëmundjes infektive”, tha ai. “Mësimi që nuk po mësojmë është se duhet të jemi të përgatitur për këtë”.
