Më 28 Nëntor të vitit 1912, Shqipëria shpalli Pavarësinë dhe Ismail Qemali ishte kryeministër i parë i Shqipërisë.
Sot janë bërë 100 vjet që kur ka vdekur kryeministri i parë shqiptar, Ismail Qemali, njeriu që më 1912 shpalli pavarësinë e Shqipërisë në qytetin e Vlorës. Ai vdiq në rrethana misterioze më 24 janar në Peruxhia të Italisë, ku edhe është varrosur. Nuk ka të dhëna të sakta por mendohet se Qemali është helmuar.
Më 28 Nëntor të vitit 1912, Shqipëria shpalli Pavarësinë dhe Ismail Qemali ishte kryeministër i parë i Shqipërisë. Në shpalljen pavarësisë morën pjesë 83 delegatë nga të gjitha trevat shqiptare. Menjëherë pas shpalljes së pavarësisë, Asambleja e Vlorës formoi Qeverinë e parë të Shqipërisë së Pavarur të drejtuar nga Ismail Qemali .
Njohja ndërkombëtare e pavarësisë, si dhe përcaktimi i kufijve të Shqipërisë u bë pas një viti në Konferencën e Ambasadorëve në Londër, vendim i së cilës qe shpallja e Principatës shqiptare sovrane nga Perandoria Osmane nën mbikëqyrjen e Komisionit Ndërkombëtar të Kontrollit dhe lënia e gjysmës së territoreve të shtetit të porsaformuar jashtë kufijve të tij administrativë.
***
Kryeministri i parë i shtetit shqiptar Ismail Qemal Vlora (1844-1919), ndërroi jetë në Peruxhia të Italisë më 24 janar 1919, pikërisht në ditën e lindjes së tij. Trupi pa jetë u soll në Vlorë ndërsa ceremonia e varrimit u zhvillua më 12 shkurt 1919. Një informacion mbi ceremoninë e varrimit jep gazeta “Kuvendi” e datës 10 mars 1919 (doli në vitet 1918-1920) që botohej në Romës dhe që drejtohej nga Sotir Gjika. Fotografitë e këtij rasti i ka bërë fotografi Maca. Mbajtën fjalime Jani Minga dhe Qazim Kokoshi. Më tej kortezhi u nis në Kaninë ku i ndjeri u varros në krah të Ferit pashë Vlorës.
Fotografitë ndodhen në fototekën e AQSH-së (dosja nr.209). Në vitin 2004 kam dhënë ndihmesë për saktësimin e mosngatërrimin e të dhënave të ceremonive të viteve 1919 dhe 1932 si dhe të një fotoje që ishte titulluar gabim.
Nga Kastriot Dervishi
