Vetëm dy vjet pas ardhjes në pushtet të Qeverisë Rama, ministri i Shëndetësisë rezulton të jetë ndër më të përfolurit për abuzime në këtë institucion. Vetë Kryeministri Rama e ka pranuar një fakt të tillë, duke e justifikuar “baltën mediatike” me faktin që Ilir Beqja është një ministër reformator.
Në mënyrë të përmbledhur, më poshtë po rendisim çështjet më të nxehta me të cilat i është dashur të përballet ministrit të Shëndetësisë, të cilat si kryefjalë në media kanë etiketimin ‘skandal’.
Abuzimet me rimbursimin e ilaçeve
Skandalet në Ministrinë e Shëndetësisë filluan me abuzimet me rimbursimin e ilaçeve. Për këtë çështje pati edhe një hetim, i cili u mbyll me arrestimin e Pjerin Xhuvanit, drejtor i Fondit Rajonal të Kujdesit Shëndetësor Tiranë. Dëmi i shkaktuar sipas prokurorisë arrinte në 56 milionë lekë të reja, ose 400 mijë euro.
Në rastin e Xhuvanit, u arrestua edhe pronari i farmacive që lëshonin faturat fiktive dhe më pas realizonin rimbursimin e ilaçeve.
Por kjo ishte vetëm një pjesë e vogël e skandalit.
Faksimile e raportit të auditimit të Kryeministrisë
Auditi i zyrës së antikorrupsionit në Kryeministri kishte zbardhur miliona euro abuzime, por mediat zbardhën raportin ku shkruhej se në mesin e përfituesve janë edhe të afërmit e zv/drejtorit të Fondit të Sigurimeve të Kujdesit të Detyrueshëm Shëndetësor, Sokol Skura.
Ky i fundit ishte kandidat për deputet i Partisë Socialiste në Librazhd, njeriu i afërt i Taulant Ballës dhe këshilltar i PS në bashkinë e këtij qyteti.
Sipas prokurorisë, vetëm “Omega Pharma” ka abuzuar me 2,2 milionë euro, ose mbi 4,5 herë më shumë se sa akuza për drejtorin Xhuvani. Pa llogaritur kompani të tjera.
Këtu hesapet nuk dalin. Në qoftë se kompania ka abuzuar me rimbursimin e ilaçeve, atë e ka bërë vetëm me miratimin e zyrtarëve që i kanë hapur rrugë procedurave.
Cilët janë ‘partnerët’ shtetërorë të abuzuesve kaq të mëdhenj me rimbursimin e ilaçeve?
Kjo ende nuk është bërë e ditur, ndërsa opozita ka denoncuar se kompania ka vijuar të përfitojë nga fondet publike edhe pse pronari i saj është në burg. Sipas opozitës, këto fonde publike janë një shpërblim që Nadir Çausholli të mos tregojë ‘emrat e shokëve’ që janë në Qeveri.
Skandali i abuzimeve me rimbursimin e ilaçeve ende nuk dihet se deri në cilat përmasa ka arritur dhe cilët persona janë realisht të implikuar. Vetë Ministria e Shëndetësisë, nuk ka bërë asnjë përpjekje për ta zbardhur. Përkundrazi, është munduar ta mbyllë me një “kokë turku”.
Largimi i kompanive nga tregu
Kompanitë serioze largohen, por tregtia e ilaçeve vazhdon
Në prill të vitit të kaluar, Glaxo Smith Kline, kompania e gjashtë në botë për industrinë farmaceutike, njoftoi vendimin për t’u larguar nga Shqipëria. Në letrat e saj dërguar ish-ministrit Erion Veliaj dhe ministrit Ilir Beqja, i lajmëron ata për mbylljen e zyrave në Tiranë dhe largimin kolektiv nga puna të njëzet punonjësve të vet.
Kompania tha se shkak është rikstrukturimi në Shqipëri, por theksin e vë edhe tek kriza ekonomike në tregun lokal.
Opozita denoncoi se ajo po largohet për shkak të klientelizmit të ministrisë dhe se pasojë e kësaj do të jetë rënia e cilësisë së ilaçeve.
Gjithashtu është larguar nga tregu shqiptar edhe firma Actavis.
Ilaçet e falsifikuara
Futja në treg e ilaçeve kondrabandë apo e ilaçeve të falsifikuara është një nga çështjet e ngritura në media.
Ilaçe të falsifikuara të shpërndara në tregun shqiptar
Në mars të këtij viti, vetë ministri i Shëndetësisë e pohoi se ky është ndër problemet e konstatuara, por e minimizoi duke folur më shumë për etiketat.
Nuk është e thënë që patjetër duhet të jetë lënda kimike e falsifikuar por kur përkufizohet i falsifikuar edhe ndryshimi që mund t’i bëhen për qëllime jo të rrezikshme për jetën por për arsye tregtimi edhe ndryshimi i ambalazhimit është pjesë e falsifikimit të barit. Kemi raste herë pas here të identifikuara në bashkëpunim me strukturat e krimit ekonomik, tha Beqaj gjatë raportimit në Komisionin e Jashtëm.
Por përdorimi i ilaçeve pa pullë dhe jashtë kontrollit u konstatua edhe në spitalet shtetërore, madje edhe në QSUT.
Një investigim nga “Shëndeti” tregoi se si pacientët e repartit të onkologjisë i blinin ilaçet pa pullë në farmacitë aty pranë.
Agjencia e Kontrollit të Barnave tha se “qytetarët duhet të marrin parasysh edhe rrezikun që vjen nga përdorimi i tyre, pasi janë barna të pakontrolluara nga autoriteti përkatës”.
Ndërsa Diana Toma, presidente e Urdhërit të Farmacistit shpjegoi se, kur medikamentet nuk sigurohen në një formë të rregullt, atëherë favorizohet futja në mënyrë të parregullt.
Po pse ilaçet mungojnë në treg dhe pse ka një kaos të tillë në furnizimin e farmacive dhe spitaleve?
Përgjigja duhet kërkuar në ligjin e ri për barnat të miratuar në vitin 2014, i cili parashikonte zëvendësimin e barnave të patentës me ato xhenerike.
Ligji parashikonte të ulte kostot, por solli si pasojë mungesën e ilaçeve dhe u hapi rrugë abuzimeve.
Koncensioni i sterilizimit
Qendra e Sterilizimit, e ngritur me kredi të marrë nga Qeveria
Dy kredi të Qevrisë së Shqiperisë me Bankën e Këshillit të Evropës kanë siguruar fonde të mjaftueshme për ndërtimin e Qendrës së Sterilizimit Qendror dhe Diagnostikën Funksionale.
Në fazën e parë u morën 14 milionë euro për ndërtimin e kësaj qendre, ndërsa për fazën e dytë duheshin rreth 30 mijë euro për trajnimin e personelit.
Por me gjithë këtë, Ministria e Shëndetësisë vendosi t’ja japë këtë shërbim me koncension një kompanie private.
Rreth 100 miliardë lekë ose 69 milionë euro (pa TVSH) do të paguhet për 10 vjet firma koncensionare me para nga buxheti i shtetit.
Firma koncensionare rezulton një bashkim operatorësh të formuar prej tre ortakësh italianë, mes tyre një spitali të njohur në Itali, dhe firmës së një emigranti shqiptar.
Koncensioni i dializës
Një nga ambulancat-investim për dializën
86 miliardë lekë të tjera (pa TVSH) ose mbi 61 milionë euro do të paguhen për 10 vjet për koncensionin e dializës.
Sipas marrëveshjes kompania fituese duhet të bëjë investime dhe të përmirësojë ambientet bazuar në standardet më të larta dhe ofrimin e shërbimit sa më pranë qendrave të banimit të pacientëve.
Koncensionin e fitoi një firmë farmaceutike e panjohur, e themeluar në maj të vitit 2013, ndërsa të majtët po vinin në pushtet. Pronarët e kësaj firme, përpara themelimit të saj, kishin në pronësi një bar modest në qytetin e Beratit.
Kontrata e koncensionit parashikon një monopol në fushën e këtij shërbimi, me një çmim të fiksuar për 10 vjetët e ardhshme.
Koncensioni i Check-up-it falas
Analistë të ndryshëm vënë në dyshim efektin e kësaj praktike mbi shëndetin e qytetarëve, duke nënvizuar se rastet e shpëtimit të jetës janë sporadike.
Megjithatë, Ministria e Shëndetësisë vendosi të shpenzojë mbi 141 miliardë lekë (pa TVSH) ose mbi 100 milionë euro për një shërbim të tillë.
Fitues në procedurën e konkurrimit rezultoi konsorciumi Marketing& Distribution + Trimed, megjithëse kishte një ofertë më të lartë se konkurrenti.
Vetëm nga diferenca ndërmjet konkurrentëve rezulton një dëm ekonomik prej afro 15 milionë eurosh, të cilat tregohen qartë në tabelën me ofertat e dy konkurrentëve.
Tabela e shifrave të ofruar nga konkurrentët për koncensionin e check-up
Ky është ndër koncensionet më të akuzuara mediatikisht dhe politikisht.
Licenca e laboratorit është lëshuar nga QKL për Marketing& Distribution M&D vetëm dy ditë përpara mbylljes së afatit të aplikimit në APP, ndërsa kompania Marketing& Distribution M&D rezulton të ketë konflikt interesi, pasi është e orientuar në reklamën dhe shitjen e pijeve alkoolike dhe duhanit që dëmtojnë shëndetin e njeriut.
Nga ana tjetër, rezulton se konsorciumi fitues nuk ka asnjë eksperiencë pune në kontrollin e popullsisë.
Kryeministri Rama gjatë një vizite në ambientet e biznesit të Vilma Nushit
Por edhe pasi ka fituar të drejtën e koncensionimit të shërbimit, probleme të shumta janë konstatuar në zbatimin e saj.
Të dhënat zyrtare treguan se në muajt për muajt mars – nëntor 2015, koncesionarit i janë dhënë rreth 5.5 miliardë lekë nga Fondi. Kjo shumë rezulton të jetë e nevojshme për kontrollin e 320 mijë personave, por realisht janë kryer vetëm 216 mijë check-up.
Diferenca e mbi 100 mijë kontrolleve të pakryera dhe të paguara tregon për një pagesë mbi 1 milion euro më shumë se shërbimi i kryer.
Denoncimet në media tregojnë për gafa skandaloze në rezultatet e kontrolleve të kryera nga koncensionari.
Opozita dhe media kanë denoncuar faktin se pas këtij koncensioni qëndron Vilma Nushi, një biznesmene e njohur për marrëdhëniet e ngushta me Partinë Socialiste dhe Kryeministrin Rama. / HashtagAL
