Agim Morina
Rama jem kish me thënë për këto zgjedhje: “O i gëzuem, mos u gëzo! O i idhnuem, mos u idhno!” Në të vërtetë, kjo kishte qenë thanie e gjyshit tem, Sylës, që ia kishte thanë tim eti. Dhe nuk do të ishte e chudi që Sylës t’ia ketë thënë po këtë baba i tij, Ahmeti. E Ahmetit, Jaha, e Jahës Uka, stërgjyshi jem katolik. Ky fakt, që kjo thënie po përcillet brez pas brezi pa ndryshu pesha e saj, në një mënyrë, tregon se mendësia e popullit tonë nuk po ndërron lehtë e shpejt dhe nuk po ndërron shumë: vendnumërimin po vazhdon me e përjetu si ecje përpara. Kështu, për këto zgjedhje, të gjithë kanë të drejtë me u gëzu dhe të gjithë kanë të drejtë me u idhnu. Këtë e tregon qartë një krahasim i thjeshtë i rezultatit të zgjedhjeve të kaluara me këto të tashme.
Nëse krahasohen rezultatet e Koalicioni PAN me rezultatet preliminare të PDK-së dhe të AKK-(PSD)-së del gati një rezultat i njëjtë: në vitin 2017 kishin 245,646 vota apo 33.74 % ndërsa në vitin 2019 kanë 250.422 vota apo 32.80 %. Ësht një shtim prej rreth 5 mijë votash.
Vetëvendosje në vitin 2017 kishte 200.138 vota apo 27.49 % ndërsa në vitin 2019 (në rezultatet preliminare) ka 196.616 vota apo 25.77 %, rreth 4 mijë vota më pak. Natyrisht, kjo do të shtohet me numërimin e të gjitha votave, por në thelb nuk do të ndryshojë balancat politike kur të merren parasysh dallimet në përqindje.
Koalicioni LDK-AKR në vitin 2017 kishin 185.892 vota apo 25.53 % ndërsa në vitin 2019 LDK (me rezultatet preliminare) doli me 191.248 vota apo 25.70 %, me rreth 6 mijë vota më shumë.
Pra, situata ësht gati e njëjtë si e vitit 2017.
Vetëvendosja si parti prap ësht fituese, por, në thelb, kjo nuk e ndryshon shumë pozicionin në lojën e mundshme me koalicione paszgjedhore. Elektorati i Kosovës nuk po ndryshon pozicionin partiak me asnjë kusht, që do të thotë se nuk po mendon për mirëqenien e vet, por po bën tifozëri, thu se po voton për ekipe futbolli. Elektorati shqiptar i Kosovës ësht i ndarë në tri pjesë kryesore që janë rivale politike. Derisa pozicionet politike të PDK-së dhe të LV-së paraqesin dy pole të kundërta, por të qarta, LDK-ja mbetet ajo që përcakton rregullat e lojës me orientimin e saj të paqëndrueshëm dhe joparimor. Për këtë arsye, në mënyrë paradoksale, elektorati i LDK-së, duke u manipulu prej udhëheqësisë së vet, po përcakton fatet e Kosovës (dhe një rol të palavdishëm kanë këtu vendet e rezervuara për pakicat që përdoren gati si LDK-ja). Kështu përgjegjësia për dështimet apo meritat për sukseset mbeten në duart e elektoratit shqiptar të LDK-së. Për gjendjen e deritashme, natyrisht, nuk mund të flasim shumë për meritat për suksese, sa për përgjegjësinë për dështimet.
Arritje e Lëvizjes Vetëvendosje në këto zgjedhje është dëshmimi i asaj që pati pohuar disa herë kryetari i saj, Albin Kurti, që me ikjen nga Vetëvendosja të 12 deputetëve nuk ndodhi ndarja e Lëvizjes, ashtu qysh përpallnin shumë media dhe individë, por se ndodhi një dalje nga partia e 12 individëve. Vetëvendosje arriti të rimarrë veten në mënyrë shembullore. Një arritje tjetër e Lëvizjes Vetëvendosje do të jetë nëse arrin të njëmendësojë koalicionin paszgjedhor me LDK-në, gjë që, natyrisht, nuk varet vetëm prej vullnetit të saj. Nëse Lëvizja Vetëvendosje e arrin këtë, në një mënyrë, do të lujë rolin reformues në partinë rivale të saj, sepse do të kurorëzojë përpjekjet që në LDK të mbizotërojë rryma më parimore në krye me Vjosa Osmanin, përkundrejt matrapazëve politikë që e kanë ngulfatë atë vite me radhë me politikën në stilin “ku rafsha, mos u vrafsha”.
Paradoksi tjetër ësht që në zgjedhje kanë dalë vetëm 40 për qind e votuesve të Kosovës. Ndërsa 60 për qind nuk e shohin të arsyeshme që të dalin nga shtëpitë e të shkojnë në kutitë e votimit. Ata tregohen më të gatshëm t’ia mësyjnë rrugëve të mërgimit. Ky ësht një fakt i dhimbshëm. Po të dinte ky 60-përqindsh se çfarë mundi e përpjekje bën mërgata e Kosovës për me votu, do të vraponte deri te kutitë e votimit këmbeduar. Ësht fakt që mërgata jonë bën jetën e vet në Perëndim dhe zgjedhjet në Kosovë nuk ia ndryshojnë standardin e jetës. Por, kjo mërgatë po bën gjithçka që mundet, ngaqë dëshiron ta shohë Kosovën më mirë se çfarë ësht.
Në një situatë të këtillë ku elektorati shqiptar i Kosovës bën tifozëri futbollistike, ose shpalos disponim antisportiv në një proces zgjedhor, duke i injoru zgjedhjet, prap zgjidhja e kësaj situate absurde mbetet në duart e mërgatës sonë. Prandaj, një nga detyrat më të rëndësishme të qeverisë së ardhshme të Kosovës, – e cila shpresojmë të jetë e Albin Kurtit, – mbetet që të mundësojë zgjedhje me pjesëmarrje masive të mërgatës duke lehtësu organizimin e tyre në vendet ku jeton e punon mërgata jonë. Një elektorat prej 200-300 mijë votuesish do të mund të ndërronte për të mirë balancën e forcave politike dhe nuk do të bënte që viti 2019 të jetë viti 2017: një vendnumërim prej dy vitesh i një shteti që s’ka kohë të vendnumërojë as dy minuta.
