• Latest
  • Trending
  • All

Planet e Rusisë dhe Kinës për një rend të ri botëror 

05/02/2022

Vranina Home, shtëpia ku rindërtohet më shumë se një ëndërr…

23/07/2026

Ç’mund të kish bërë Rama për Kosovën

29/10/2025

Historia e panjohur/ Si e shpëtoi Selanikun shqiptari Hasan Tahsin Pasha

29/10/2025

“Njerëzit që vijnë në mënyrë të paligjshme nuk e kuptojnë rrezikun që përfshin kjo gjë apo sa e vështirë mund të jetë jeta.”

23/11/2025

“Jeta ime e re, në mënyrë të paligjshme, në Mbretërinë e Bashkuar nuk ishte ajo që kisha shpresuar”

13/06/2025

CNN rendit ‘Zjermin’ e Shqipërisë si kënga më e mirë në Eurovision mes 26 vendeve finaliste: Janë autentikë dhe të veçantë, publiku çmendet pas tyre

13/06/2025

Gregory Treverton-Jones KC: Si e shkatërruan një avokat të pafajshëm – dhe çfarë duhet të ndodhë tani

13/06/2025

BE i vë zyrtarisht kusht Serbisë: S’ka integrim pa normalizuar raportet me Kosovën

13/06/2025

Sulmi i Iranit ndaj Izraelit dhe rreziku i një luftë të plotë rajonale

13/06/2025

LAJM I MIRË/ Asambleja i thotë po anëtarësimit të Kosovës në KiE

13/06/2025

A duhet të kërkojnë falje çingijet që bënë thirrje për të votuar Veliajn?

13/06/2025

Pikat kryesore/ A është vëllai i Ramës “i paidentifikuari” i laboratorit të drogës

13/06/2025
  • Home
  • Contact us
  • Marketing
Thursday, 19 November, 2026
  • Login
The Albanian
  • KREU
  • Albcontacts
  • Lajme
    • All
    • Aktualitet
    • Rajoni
    • Vendi

    Ekskluzive/ Sa viza aprovoi dhe refuzoi Anglia për shqiptarët janar-shtator 2023

    Përplasja e avionëve në Tokyo/ Pasagjerët përshkruajnë tmerrin e përjetuar: Ishte ferr…

    PERSE UNE ARBEN MANAJ NUK MUND TE ISHA BASHKEPUNTOR I SIGURIMIT TE SHTETIT!

    “Izraeli nuk do të ndalet”, Netanyahu: Forcat izraelite godasin Hamasin aty ku nuk e kishin menduar kurrë

    I theu këmbën 3-vjeçares, jepet MASA për edukatoren, e pësojnë dhe shefat e policisë 

    Tensione mes deputetëve të përjashtuar dhe Gardës! Nuk u lejuan në Kuvend, kapërcyen kangjellat dhe hynë nga dritarja e Kryesisë

    Vrasja e shqiptarit në Itali për motive xhelozie, kamerat kanë kapur autorin

    Gazetari i bën pyetjen e papritur Blinken-it: Çfarë ka arritur Izraeli përveç vrasjes së 10,000 njerëzve?

    Kosova gjunjëzon Serbinë, ndodh në Europianin e xhudos në Francë

    Numri i të vdekurve në Gaza arrin në 9,425, mbi 24 mijë janë të plagosur

    Rusia mobilizon nxënësit për luftë! Të rinjtë duhet të mësojnë si të përdorin dronët ushtarakë

    Në Itali rikthehet i nxehti afrikan, alarm i kuq në 16 qytete/ Ja deri kur do të zgjasë

  • Opinion
  • Më shumë
    • Kulture
    • Diaspora
    • Histori
    • Shqipëria
  • Udhetimi im

    “Udhëtimi im”- Klajdi Bregu: “Nëse ne heqim dorë nga inferioriteti dhe i besojmë më shumë njëri-tjetrit, do të ndikojë edhe në jetën në atdhe”

    “Udhëtimi im”-Daut Dauti: “Diaspora duhet të përfaqësohet me deputetë në kuvendin e Shqipërisë dhe Kosovës”

    “Udhëtimi im”- Liza në botën e Diasporës

    “Udhëtimi im”: Klentiana Mahmutaj, shqiptarja e OKB-së

    “Udhëtimi im”-Ada Guri: Nga spikere lajmesh në avokate krimesh në Londër

    Udhëtimi im – Bahri Troja: “Qeveritë shqiptare duhet të krijojnë hapësira për diasporën”

    “Udhëtimi im”- Arben Merkoçi: “Është urgjente krijimi i programeve që mund të sigurojnë integrimin e diasporës në sistemin e shkencës dhe ekonomisë shqiptare”

    “Udhëtimi im” – Prof. Dr. Fadil Çitaku: “Shqiptarët duhet të besojnë më shumë në vetvete”

    Executive MBA Graduation Ceremony - Class of 2016 - ESCP Europe

    “Udhëtimi im” – Anila Hyka Smorgrav: “Në Shqipëri flitet shumë për demokracinë, por demokraci nuk ka”

  • Web TV
No Result
View All Result
The Albanian
No Result
View All Result
Home Lajme Aktualitet

Planet e Rusisë dhe Kinës për një rend të ri botëror 

05/02/2022
in Aktualitet, Aktualitet, Dhe të tjerat, Lajme

Aleanca perëndimore e ka kërcënuar Kremlinin me vendosjen e sanksioneve “të mëdha” dhe “të pashembullta”, në rast se Rusia e sulmon Ukrainën. Por ndërsa kriza e Ukrainës po arrin “pikën e vlimit”, përpjekjet e Perëndimit për ta izoluar dhe ndëshkuar Rusinë, ka të ngjarë që të dëmtohen nga mbështetja e Kinës, fqinjes gjigante të Rusisë.

Kur Vladimir Putin do të shkojë më 4 shkurt në Pekin, për të marrë pjesë në ceremoninë e fillimit të Lojërave Olimpike Dimërore, presidenti rus do të takojë atje udhëheqësin që është bërë aleati i tij më i rëndësishëm, presidentin kinez Xi Jinping.

Lajme teNjejta

Vranina Home, shtëpia ku rindërtohet më shumë se një ëndërr…

23/07/2026

Ç’mund të kish bërë Rama për Kosovën

29/10/2025

“Njerëzit që vijnë në mënyrë të paligjshme nuk e kuptojnë rrezikun që përfshin kjo gjë apo sa e vështirë mund të jetë jeta.”

23/11/2025

Gjatë një bisede telefonike mes të dyve në dhjetorin e vitit të kaluar, udhëheqësi kinez e mbështeti kërkesën e Rusisë, se Ukraina nuk duhet të anëtarësohet kurrë në NATO. Deri një dekadë më parë, një marrëdhënie e tillë dukej e pamundur, pasi Kina dhe Rusia ishin sa partnere aq edhe rivale.

Por pas një periudhe kur të dyja vendet janë përplasur vazhdimisht me SHBA-në, mbështetja e Xi-së për Putinin, pasqyron një afërsi në rritje midis interesave dhe pikëpamjeve botërore të Moskës dhe Pekinit. Sipas mediave kineze, Xi i tha ndër të tjera Putinit, se “forca të caktuara ndërkombëtare po ndërhyjnë në mënyrë arbitrare në punët e brendshme të Kinës dhe Rusisë, nën pretekstin e demokracisë dhe të drejtave të njeriut”.

Siç e bënë të qartë komentet e Xi drejtuar Putinit, udhëheqësit rusë dhe kinezë janë të bashkuar nga bindja e përbashkët, se SHBA-ja po komploton për të sabotuar dhe përmbysur qeveritë e tyre. Në kulmin e komunizmit, Rusia dhe Kina mbështetën forcat revolucionare në mbarë botën.

Por sot Moska dhe Pekini kanë përqafuar retorikën e kundër-revolucionit. Kur shpërthyen trazirat në Kazakistan javët e fundit, Putin e akuzoi hapur SHBA-në se është përpjekur

të sponsorizojë një “revolucion me ngjyra” – një term me të cilin  përshkruhen  lëvizjet protestuese që kërkojnë të ndryshojnë qeverinë – pikërisht në një vend që kufizohet me Rusinë dhe Kinën.

Ministrat kryesorë të qeverisë kineze, i bënë jehonë këtyre komenteve. Sipas këndvështrimit të Rusisë dhe Kinës, kryengritja në Kazakistan i përshtatej këtij modeli. Kremlini ka argumentuar prej kohësh se SHBA-ja ka qenë “dora e fshehur’”pas kryengritjes në Ukrainë, në të ashtuquajturin Revolucion i Maidanit gjatë viteve 2013-14, në të cilin u rrëzua nga pushteti një udhëheqës pro-rus.

Ndërkohë Kina këmbëngul se forcat e huaja – kryesisht SHBA – qëndronin pas protestave të mëdha në Hong Kong gjatë vitit 2019, të cilat përfundimisht u shtypën me dhunë nga Pekini. Si Putin ashtu edhe Xi, e kanë bërë të qartë se besojnë se synimi përfundimtar i Amerikës është të rrëzojë qeveritë aktuale ruse dhe kineze, dhe se forcat lokale pro-demokratike janë “Kuaj Troje” të Amerikës.

Në vitin 1917, presidenti amerikan Ëoodroë Ëilson foli për “bërjen e botës të sigurt për demokracinë”. Në vitin 2022, Putin dhe Xi janë të vendosur ta bëjnë botën të sigurt për autokracinë. Megjithatë ambiciet e Rusisë dhe Kinës, janë larg nga të qenit tërësisht dhe vetëm mbrojtëse.

Si Putin ashtu edhe Xi, besojnë se cenueshmëria e tyre ndaj “revolucioneve shumëngjyrëshe”, buron nga të metat themelore të rendit botëror aktual, nga kombinimi i institucioneve, ideve dhe strukturave të pushtetit, të cilat përcaktojnë se si zhvillohet politika globale.

Rrjedhimisht, ata ndajnë së bashku vendosmërinë për të krijuar një rend të ri botëror, i cili do t’i përshtatet më mirë interesave të Rusisë dhe Kinës, siç përcaktohet edhe nga udhëheqësit e tyre aktualë.

Dy tipare të rendit botëror aktual, që kundërshtojnë shpesh rusët dhe kinezët, janë “unipolariteti” dhe “universaliteti”. Thënë më thjesht:ata besojnë se marrëveshjet aktuale ndërkombëtare i japin shumë pushtet Amerikës, ndaj ata janë të vendosur ta ndryshojnë këtë realitet.

“Unipolariteti” nënkupton faktin se pas shembjes së Bashkimit Sovjetik, bota mbeti me vetëm një superfuqi, SHBA-në. Analisti rus i politikës së jashtme, Fyodor Lukyanov, i cili është shumë i afërt me presidentin Putin, beson se unipolariteti “i dha Shteteve të Bashkuara aftësinë dhe mundësinë, për të bërë gjithçka që e sheh të arsyeshme në skenën botërore”.

Ai pretendon se epoka e re e hegjemonisë amerikane, nisi që nga lufta e Gjirit Persik e vitit 1991, në të cilën SHBA ndërtoi një koalicion global, për të dëbuar nga Kuvajti ushtrinë irakiane të Sadam Husein.

Ajo luftë u pasua nga një sërë ndërhyrjesh ushtarake të udhëhequra nga SHBA në mbarë botën, përfshirë ato në Bosnje dhe Kosovë në vitet 1990. Bombardimi nga NATO i Beogradit, kryeqytetit të Serbisë, në vitin 1999, ka qenë prej kohësh pjesë e argumentit të Rusisë, se aleanca perëndimore nuk ka vetëm një mision mbrojtës.

Fakti që bombat e NATO-s ranë edhe mbi ambasadën kineze në Beograd, nuk është harruar ende në Pekin. Pas sulmeve terroriste të 11 Shtatorit 2001 në Nju Jork dhe Uashington, NATO evokoi Nenin 5 – klauzolën e saj të mbrojtjes reciproke – dhe pushtoi Afganistanin. Sërish sipas Lukyanov, Amerika dëshmoi vullnetin dhe aftësinë e saj për ta “transformuar botën përmes forcës”.

Por disfata e Amerikës në Afganistan, e simbolizuar nga tërheqja kaotike nga Kabuli verën e vitit të kaluar, i ka nxitur rusët të shpresojnë se rendi botëror i udhëhequr nga SHBA-ja është duke u shembur. Lukyanov mendon se rënia e Kabulit në duart e talebanëve, ishte “jo më pak historike dhe simbolike, sesa rënia e Murit të Berlinit”.

Analistët kinezë më me ndikim janë në të njëjtën linjë me atë rusë. Yan Xuetong, dekan i shkollës së marrëdhënieve ndërkombëtare në Universitetin Tsinghua në Pekin (këshilltari i ngishte i Xi) shkruan se “Kina beson se ngritja e saj në statusin e fuqisë së madhe, i jep të drejtën të pretendojë një rol të ri në çështjet botërore, i cili nuk mund të pajtohet me dominimin e padiskutueshëm të SHBA-së.”

Për Rusinë dhe Kinën, krijimi i një rendi të ri botëror, nuk është thjesht një çështje e fuqisë së ashpër, por edhe një betejë idesh. Ndërsa tradita liberale perëndimore, promovon idenë e të drejtave universale të njeriut, mendimtarët rusë dhe ata kinezë, përhapin argumentin se traditat kulturore dhe “civilizimet” e ndryshme, duhet të lejohen që të zhvillohen në mënyra të ndryshme.

Pekini dhe Moska, pretendojnë se rendi botëror aktual, karakterizohet nga një përpjekje e SHBA-së për t’i imponuar vendeve të tjera idetë perëndimore për demokracinë dhe të drejtat e njeriut, nëse është e nevojshme edhe përmes ndërhyrjes ushtarake.

Ndërkohë, rendi i ri botëror që po kërkojnë të ndërtojnë Rusia dhe Kina, do të bazohej në sfera të ndryshme të ndikimit. Sipas vizionit t tyre, SHBA-ja do të duhej të pranojë dominimin rus dhe kinez në rajonet përreth tyre, dhe duhej të braktisë mbështetjen e saj për demokracinë ose revolucionet me ngjyra që mund të kërcënojnë regjimet e Putinit apo Xi.

Kriza ukrainase, është në fakt një luftë mbi rendin e ardhshëm botëror. Për Putin, Ukraina është kulturalisht dhe politikisht pjesë e sferës së ndikimit të Rusisë. Nevojat ruse për siguri, duhet t’i japin asaj të drejtën për të vendosur veton kundër çdo dëshirë të Ukrainës, për t’u bashkuar me NATO-n dhe aleancën perëndimore.

Por nga ana tjetër për SHBA-në, kërkesa të tilla shkelin disa parime bazë të rendit aktual botëror, dhe sidomos të drejtën e një vendi të pavarur për të përcaktuar politikën e tij të jashtme dhe zgjedhjet strategjike. Kriza ukrainase ka lidhje me “rendin botëror”, pasi ka pasoja të qarta globale.

SHBA-ja e di shumë mirë se nëse Rusia e sulmon Ukrainën dhe krijon “sferën e saj të ndikimit”, do të krijohet një precedent për Kinën. Gjatë epokës së Xi, Kina ka ndërtuar baza ushtarake në të gjithë zonat e kontestuara në Detin e Kinës Jugore.

Kërcënimet e Pekinit për të pushtuar Tajvanin – një ishull autonom me një regjim demokratik, të cilin Kina e konsideron si një provincë rebele – janë bërë më të hapura dhe më të shpeshta.

Nëse Putin ia del të pushtojë Ukrainën, tundimi i Xi-së për të sulmuar Tajvanin do të rritet, ashtu si edhe presioni i brendshëm ndaj udhëheqësit kinez nga nacionalistët, që ndjejnë “fundin” e epokës amerikane.

Një rend i ri botëror, mund të shfaqet edhe përmes pranimit të heshtur nga Uashingtoni. Por ky rezultat nuk duket shumë i mundshëm me administratën Biden në pushtet, përveçse nëse do të ketë disa lëshime dramatike të minutës së fundit nga SHBA-ja në lidhje me Ukrainën.

Por edhe nëse Putin nuk ia arrin dot synimet e tij në Ukrainë, kërcënimi ndaj rendit botëror të udhëhequr nga SHBA nuk do të zhduket. Ai do të vijë me siguri nga një Kinë në rritje, e udhëhequr nga një president ambicioz si Xi Jingping./bota.al

Previous Post

Luftë me Rusinë? Banorët e qytetit Dnipro në Ukrainë: Jemi mësuar me këtë dhimbje dhe jetojmë me të 

Next Post

Hartwell: Vuçiq nuk ka vullnet t’i japë fund kontestit mes Kosovës e Serbisë

Related Posts

Vranina Home, shtëpia ku rindërtohet më shumë se një ëndërr…

by TheAlbanian.co.uk
23/07/2026
0

Zenel Kuçana Gjithçka ishte gati.Me përkujdesjen më të madhe u ishte dhënë dora e fundit edhe detajeve më të vogla....

Ç’mund të kish bërë Rama për Kosovën

by TheAlbanian.co.uk
29/10/2025
0

Veton Surroi Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, kishte javën e kaluar një rekomandim për Kosovën në procesin e normalizimit me...

“Njerëzit që vijnë në mënyrë të paligjshme nuk e kuptojnë rrezikun që përfshin kjo gjë apo sa e vështirë mund të jetë jeta.”

by TheAlbanian.co.uk
23/11/2025
0

Në këtë intervistë Dr. Andi Hoxhaj (i dekoruar nga Britania e Madhe Oficer i Perandorisë Britanike) shpjegon rreziqet, realitetet dhe...

“Jeta ime e re, në mënyrë të paligjshme, në Mbretërinë e Bashkuar nuk ishte ajo që kisha shpresuar”

by TheAlbanian.co.uk
13/06/2025
0

Ky artikull është pjesë e një bashkëpunimi me pagesë me Qeverinë e Mbretërisë së Bashkuar Premtimet dhe shpresat për një...

Next Post

Hartwell: Vuçiq nuk ka vullnet t’i japë fund kontestit mes Kosovës e Serbisë

The Albanian video production

The Albanian

© 2020 The Albanian designed by Shef Domi

Welcome to The Albanian

  • About
  • Advertise
  • Contact
  • Privacy Policy

Follow Us / Na ndiqni ne media sociale

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In
No Result
View All Result
  • KREU
  • Albcontacts
  • Lajme
  • Opinion
  • Më shumë
    • Kulture
    • Diaspora
    • Histori
    • Shqipëria
  • Udhetimi im
  • Web TV

© 2020 The Albanian designed by Shef Domi

This website uses cookies. By continuing to use this website you are giving consent to cookies being used. Visit our Privacy and Cookie Policy.