Bëhet fjalë për ish-ministrin e Jashtëm të Serbisë, Vuk Jeremiq, ministren aktuale Punëve të Jashtme të Bullgarisë, Irina Bokova si dhe ambasadori slloven në OKB, Danilo Turk.
Në mesin 10 kandidatëve më potencial për ta udhëhequr këtë post, është politikani kontrovers, Vuk Jeremiq. Ai pak javë më parë mori tetë vota “kurajimi” nga 15 vendet e Këshillit të Sigurimit, duke u renditur i dyti. Preferenca e parë është portugezi Antonio Guterres, që siguroi 11 vota “kurajimi” në Këshill.
Mirëpo, përkundër mbështetjes së madhe, Jeremiq ka pak gjasa që të zgjidhet në këtë pozitë aq të kërkuar nga ai.
Këtë e ka thënë të paktën analisti nga Beogradi, Dushan Janjiq, i cili është shprehur se nuk mbanë shumë shpresa që bashkëkombësi i tij të jetë në krye të OKB-së, ndonëse thotë se do ta dëshironte zgjedhjen e tij.
Në një prononcim për lajmi.net Janjiq tha se ish-ministri i jashtëm serb ka mbështetje të madhe të faktorit ndërkombëtar dhe një numri të madh të qeverive, por se sipas tij, kjo bije poshtë kur kjo çështje të futet në votim nga shtetet anëtare të përhershme të Këshillit të Sigurimit në OKB.
Ai thotë se “djaloshi problematik nga Harvardi” ashtu siç e ka quajtur zëvendëspresidenti amerikan, Joe Biden, do të mundë të humbë në garë, pasi që shtetet perëndimore, por edhe sekretari aktual-Ban, kërkojnë që këtë pozitë ta pasojë një femër.
“Ai është mirë i përgatitur, ka mbështetje të mirë të faktorit ndërkombëtar dhe qeverive. Dihet që Jeremiq ka kontribuar personalisht në këtë rezultat”.
“Tashmë është shumë e vështirë të dihet se kush do të zgjidhet, pasi që fillon faza ku do të përdorët veto. Mund të zgjidhet dikush që nuk është fare mes 2 apo 3 të parëve. Gjithashtu e kemi dëgjuar deklaratën e Ban Ki-moon-it që dëshiron se pasardhësi i tij të jetë femër. Unë do të dëshiroja shumë që ai të fitonte, por nuk besoj se do të zgjidhet sekretar i Përgjithshëm i OKB-së”, ka thënë ai, raporton lajmi.net.
Duke folur për reputacionin e tij ndërkombëtar dhe për raportet me Rusinë, Janjiq thotë se ish shefi i diplomacisë serbe, gjatë kohës sa e mbante këtë pozitë, kishte ndikuar në përafrim të raporteve serbo-ruse.
Ai përmend edhe faktin se si Jeremqit gjatë kohës sa ishte ministër i Jashtëm në pushtetin e ish-presidentit, Boris Tadiq, Serbia kishte nënshkruar një sërë marrëveshjesme Rusinë. Ai gjithashtu ka kujtuar edhe babanë e Vuk Jeremiqit i cili ishte drejtor i kompanisë serbe të derivateve “Jugpetrol”, e që kishte raporte të mira me kompanitë ruse të derivateve të naftës e gazit.
Mirëpo, ditë më parë, mediat serbe kishin raportuar se Jeremiq nuk e ka mbështetjen ruse në këtë garë. Janjiq thotë se Rusia, përkundër këtyre raportimeve do të jetë pro zgjedhjes së Jeremiqit, por jo në mënyrë aktive.
“Në perëndim ai është konsideruar si problematik, pasi që është konsideruar si një pro-rus, për shkak të raporteve të kohës së Tadiqit, kur ky ishte ministër i jashtëm dhe raporteve të mira të asaj kohe me Rusinë dhe marrëveshjet në energjetikë dhe për shkak të babait të tij i cili ka qenë për shumë vite drejtor i ‘Jugopetrol’-it dhe që ka bashkëpunuar shumë me rusët”.
“Për të, ka pasur shumë fjalë se është njeri i rusëve. Ky problem u zgjidh gjatë vizitës së parë të Biden-it në Beograd, kur në momentin e përshëndetjes i kishte thënë Jeremiqit se ‘a je ti djaloshi nga Harvard-i që po krijon probleme’ e ky i është përgjigjur se ‘po, unë jam djaloshi nga Harvardi’. Kështu që unë nuk pres që Jeremiq të mos e ketë përkrahjen e Rusisë dhe nuk pres këtu veto të tyre. Sipas mendimit tim, rusët do të presin nëse SHBA apo edhe Britania do të vendosin veto. Kështu që nëse këto dy shtete nuk vendosin veto, atëherë Jeremiq do të mund të zgjidhet. Pra pres të ketë veto të amerikanëve apo edhe britanikëve, jo për shkak se ai nuk është në rregull, por se ka ardhur koha që në këtë pozitë të vendoset një grua.
Janjiq përmend edhe raportin mes Jeremiqit dhe pushtetit në Beograd, duke thënë se përkrahjen nga shteti amë ky i fundit e ka marr vetëm pas sukseseve.
“Beogradi nuk ka dashur ta mbështes, saktësisht presidenti Tomislav Nikoliq, kështu që Beogradi i është bashkuar vetëm në momentin kur e kanë kuptuar se ai ka krijuar një rezultat të mirë”, ka thënë analisti nga Beogradi.
Mandati i sekretari aktual të OKB-së, Ban Ki-moon, do të kalojë në fund të vitit. Pra njëri nga kandidatët që do të ketë fatin ta pasojë këtë postë, do të ulët në karrigen e sekretarit në janar të vitit të ardhshëm.
