Nga Emanuel Bajra
Kthimi i Cameron nga negociatat me BE-në dhe deklaratat e tij se Britania e Madhe ka siguruar një trajtim të veçantë brenda unionit evropian dhe se shumë nga kërkesat e vendit për ndryshime janë miratuar, më bëri të mendoj se çfarë do të thoshte një Britani e Madhe jashtë unionit evropian për shqiptarët !?
Të gjithë Shqiptarët me vite e dekada kanë aspiruar e aspirojnë që të bëhen pjesë e BE-së, Shqipëria është shumë afër anëtarësimit përderisa Kosova është në të njëjtën rrug,ë por me sfida më të shumta, duke mos marrë parasysh zhvillimet e fundit politike në vend. Një gjë iu është bërë e qartë shqiptarëve historikisht se ata një ditë do t’i bashkohen BE-së dhe se kjo është e pa shmangshme.
Por tashti shqiptarët sikurse edhe shumë bashkëqytetarë tjerë Evropian dita-ditës po kthjellen, po zgjohen nga ai gjumi I thellë I pasioneve, dashurisë romantike dhe hipnotizmit se Evropa ofron zgjidhje për të gjitha problemet e tyre, se Evropa ofron prosperitet të garantuar dhe se përveç lëvizjes së lirë dhe sigurisë gjeo-politike, Evropa ka plane afatgjata për shqiptarët dhe gjithë të tjerët që janë pjesë e këtij organizmi multi-etnik.
Anglezët kanë ndarë mendjen e tyre, francezët janë në mënyre religjioze pro-evropian, Gjermanët nuk kanë zgjidhje tjetër përderisa e tërë Evropa lindore anëtarësinë në union e ka çështje dhe kauzë të ekzistencës dhe nuk guxojnë të ndryshojnë orientim, të tjerët ose ndodhen në brendësi të unionit por me probleme të shumta sociale-ekonomike ose janë jashtë dhe pritet që do t’i bashkëngjiten atij shpejt.
Tashti çka është interesante në këtë mes është se vendet si Britania e Madhe dhe deri diku Holanda dhe disa vende skandinave kanë filluar të kuptojnë se me formën që unioni ka adaptuar, gjërat në plan afatgjatë nuk duken të jenë të lakmueshme për ta, sepse ekonomikisht ata po sponsorojnë një fuqizim Gjerman dhe evropiano lindor përderisa atyre po iu transformohet demografia dhe zvogëlimi I sovranitetit dhe fuqisë politike që dikur ata kishin në union.
Për vendet si Franca dhe Gjermania, prezenca e Britanisë dhe vendeve skandinave është shumë e rëndësishme për të ruajtur balancën e forcave por në anën tjetër edhe neutralizimin e fuqive ekonomike në mënyrë që absorbimi I Evropës jug-lindore të jetë më I përballueshëm. Gjermanët e konsiderojnë anëtarësimin e vendeve të Ballkanit dhe Turqisë si potencial për rritjen e eksporteve të tyre dhe forcim të rritjes dhe ekspansionit ekonomik Gjerman në kontinent, ndërsa Francezët shpresojnë në fuqinë e tyre diplomatike influencuese duke ëndërruar që një ditë kjo influencë ky “shkollim” francez të jetë determinuese për të ardhmen dhe fatin e një unioni të fuqishëm.
Nuk është lajm I çuditshëm kur kuptojmë se pse Anglezët (e them me qëllim Anglezët pasi që kombësitë tjera në Britani siç janë Uellsijanët, Skocezët dhe Irlandezët Veriorë janë pro-Evropian) duan që t’i shmangen këtij mish-mashi politik dhe ekonomik me “pasoja” për pozitën e këtij ishulli brenda unionit, për këtë ata preferojnë të jenë në vete dhe të qeverisin veten të pavarur nga direktivat Evropiane.
Në qarqet e biznesit kam dëgjuar shumë shpesh edhe për një model tjetër të perceptimit që të tjerët I bëjnë qasjes Angleze ndaj Evropës dhe rrolit të tyre në botë – ajo është se sikurse Japonezët edhe Anglezët janë shumë të lidhur me konceptin vital të tyre se të ndodhur në pozitë të fuqishme gjeografike, të rrethuar me oqeane e kanale ujërash, vetë ideja e ekzistencës kombëtare të këtyre dy kombeve është thellësisht I lidhur me idenë jo-konvencionale antropologjike se ata janë të veçantë dhe kanë më tepër fuqi dhe kapacitet për ta mbrojtur veten dhe prezervuar vlerat e tyre kombëtare – njerëz të ishujve.
Kjo reflektohet edhe në qasjen e fundit të Cameron ndaj negociatave me BE-në, i vetmi vend që ka fuqinë të kërkojë ndaj unionit që të vihen kushte dhe të kryhen disa reforma të nevojshme me qëllim që të ruhet uniteti dhe vetë ekzistenca e unionit Evropian. Vetë kontinentalistët e dinë mirë shumë se ikja e Britanisë së Madhe nga BE ajo do të thotë rrënim I projektit Evropian, ç’integrim dhe kaos politik dhe varfëri ekonomike, në një anë përderisa në anën tjetër ajo do të thotë edhe agresion rus në Evropë dhe stërmbytje e kontinentit me mallra Kineze importesh dhe rënia e influencës evropiane në politikën dhe zhvillimet e jashtme.
Po për Shqiptarët çka do të thotë kjo ? Nëse Anglezët një ndër vendet/kombet pionierë të themelimit të Unionit Evropian kërkojë të dali jashtë, pse zatën Shqiptarët duhet të bëjnë ç ‘është e mundur t’i bashkohen një unioni që ndodhet në dështim e sipër ? Çfarë loje strategjike duhet që Shqiptarët të luajnë në tërë këtë tollovi Evropiane ?
Së pari dy shtetet Shqiptare duhet të ri-orientojnë forcat e fokusin e tyre në drejtim të fuqizimit të partneritetit kombëtarë duke filluar me hapa konkret.
1. Të krijohet një Komitet I Këshillit Kombëtarë që të ketë mandat katër vjeçar për të ko-ordinuar hapat e dy qeverive në Tiranë e Prishtinë.
2. Njëjtësimi I akcizës dhe politikave taksore të dy vendeve.
3. Njëjtësimi I politikave arsimore.
4. Njëjtësimi I strategjisë të ushtrive të të dy vendeve.
5. Njëjtësimi I strategjisë kombëtare të zhvillimit infrastrukturorë të dy vendeve.
Pra në një mënyrë a tjetër duhet të krijohen kushtet që Republika e Kosovës dhe ajo e Shqipërisë të jenë të gatshme të u përgjigjen sfidave të jashtme duke qenë të unifikuar në veprime por edhe në strategji.
Është e pa shmangshme se një ose dy kriza të përmasave të mëdha gjeo-strategjike do të ndodhin përgjatë viteve në vazhdim, a do të jetë kjo dalja e Britanisë së Madhe nga BE ose një luftë e mundshme në mes Turqisë e Rusisë, vala e pa përballueshme e refugjatëve nga Siria ose edhe një tentim I agresionit të Serbisë ndaj Kosovës dhe Bosnjës, të gjitha këto nuk do të duhej të jenë larg mendjes së gjithë atyre që janë në pushtet në Shqipëri a Kosovë dhe se një strategji dhe pakt I unifikuar duhet të konkretizohet sa më shpejtë që është I mundur.
Fatkeqësisht nuk e kemi të qartë se sa shumë mbështetje do të kemi nga SHBA-të dhe Britania e Madhe nëse skenari I dytë vjen si pasojë e skenarit të parë pasi që Britania e Madhe (jashte Unioinit Evropian) nuk do të ketë shumë interesa për të dalë në mbrojtje te Shqiptarëve përderisa SHBA-të akoma vuajnë nga sindromi I Irakut dhe gatishmëria e këtij vendi për të ndërhyrë ushtarakisht në vende të largëta nuk është edhe e madhe dhe se apetiti për një gjë të tillë nuk ekziston.
Kjo duket sikurse një ëndërr e keqe, por nganjëherë edhe të menduarit I së keqes dhe më të vështirës do të duhej të jetë shtytës për të qenë I përgatitur si shtet e komb për ti dalë ballë sfidave dhe të papriturave që mund të ndodhin. Kohë perfekte për një samit brenda Shqiptarë, larg mediave në Mukje ose Bajram Curr, në largësinë më të madhe të mundur , në mes të borës, një Davos Shqiptarë ku strategjia e re kombëtarë e shekullit XXI të marr shtat. Besojë se e kemi fituar të drejtën që të mos pyesim të tjerët nëse lejohemi a jo!
