Rreth vitit 1910, pak përpara shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë, pati një lëvizje të gjerë të malësorëve në Veri të Shqipërisë, të cilët morrën pushkët dhe iu rebeluan Perandorisë Osmane, e cila kishte marrë gjithsesi një udhë pa kthim drejt kapitullimit.
Në këtë kohë, me sprapsjen e turqve, vendet e Ballkanike që kishin sadopak një organizim shtetëror ndërmorrën një lidhje dhe nisën kështu luftërat ballkanike; e para kundër turqve dhe e dyta mese vetë ish-vendeve osmane ndaj njëri-tjetrit për të marrë sa më shumë të mundeshin nga ajo që linin osmanët.
Përpara një situate të tillë, malësorët shqiptarë iu kundërvunë serbo-malazezëve të cilët përpiqeshin të përparonin në Shqipëri për të zgjeruar shtetin e tyre të ardhshëm.
Avancimi i tyre kulmoi deri me mbërritjen e trupave serbe në Durrës gjatë Luftës së Parë Botërore.
Në këto foto dëshmohet prangosja e malësorëve dhe stacionimi i trupave serbe në veri të Shqipëprisë, si gjatë luftërave ballkanike ashtu edhe gjatë Luftës së parë botërore.
Roberit shqiptar, Malësorët në Mal të Zi. Tetor, 1912
Ushtria serbe në Tetor, 1912, Shkup
Turqit robërit, Tetor, 1912, Shkup
Ushtria serbe dhe paria e qytetit të Shkupit, Tetor, 1912
Ushtria serbe në Moravë, Dhjetor 1915
Ushtria serbe, Lumë, Dhjetor 1912
Ushtria serbe, Lumë, Dhjetor, 1915
