“Fëmijët, mesazhi që i lëmë së ardhmes”

Regjisorja Driada Dervishi prezantoi në ambientet e Teatrit Kombëtar, për fëmijët, shfaqjen “Një qytet për fëmijë”. Një histori që zhvillohet, sipas imagjinatës së fëmijëve, në një qytet të pazakontë.

Në një intervistë për “Shekulli”-n, regjisorja Dervishi tregon se teatrin muzikor “Një qytet për fëmijë”, një shfaqje me aktrim, këngë dhe vallëzim, ka dashur ta risjellë prej kohësh.

Subjekti i shfaqjes tregon se si kryetari i bashkisë, një djalë 10-vjeçar, i talentuar dhe shumë i përkushtuar për mbarëvajtje drejton qytetin gazmor të festave, ndërtuar nga fëmijët.

Shfaqja teatrale muzikore “Një qytet për fëmijë” është organizuar nga Qendra Kombëtare e Kulturës për Fëmijë në bashkëpunim me Teatrin Kombëtar dhe Shkollën e Baletit. Premiera, e realizuar nën drejtimin e Monika Lubonjës, erdhi me regji të Driada Dervishit, skenar të përshtatur nga Rovena Rrozhani, ndërsa formulimi muzikor u realizua nga Sajmir Çili.

Driada, përse vendose që për festat e fundvitit të realizosh shfaqjen muzikore “Një qytet për fëmijë”?

“Një qytet për fëmijë” është një projekt i bazuar në operetën e hapur të kompozitorit gjerman Paul Hindemith me libret të Robert Steuz “Të ndërtojmë një qytet”, e shkruar në vitin 1920, enkas për fëmijët. Quhet e hapur, pasi është menduar që në fillim nga vetë kompozitori, që sa herë të vihet në skenë, të vijë në mënyra të ndryshme. Kështu, pas propozimit për të bërë “një shfaqje-dhuratë për fëmijët, nga fëmijët”, që mora nga drejtuesja e Qendrës Kombëtare për fëmijë, Monika Lubonja e duke ditur pasionin e saj të madh për teatrin, mendova se do ishte idealja të punonim për një teatër muzikor. Qyteti i fëmijëve, të linte mjaft hapësira për ta trajtuar në një formë që të tingëllonte sa më aktuale, t’i fliste sa më mirë publikut shqiptar, e nga ana tjetër, të vendosej për një finale që të përfshinte personazhe, që janë emblema të festave të fundvitit, të cilët nuk janë në tekstin origjinal. Këtë ide e çoi menjëherë më tej skenaristja Rovena Rrozhani, e cila e ripërpunoi të gjithë tekstin, duke e pasuruar jo vetëm më personazhe, por edhe me vargje të krijuara nga ajo, enkas për këtë shfaqje.

Shumë nga vargjet u kthyen në këngë gjatë shfaqjes…

Nëse fjala është e para, pas saj vjen muzika. Në një teatër muzikor, shumë prej vargjeve u kthyen në këngë, por nuk do të ishte i plotë, nëse nuk do të kishte etyde koreografike e pantomimikë. Kompozitori Saimir Cili, ishte vërtet krahu i djathtë për realizmin e këtij projekti. Muzika është përzgjedhur nga fondi më i bukur klasik i Çajkovskit, Mozartit, Shtrauss-it etj., duke mos lënë mënjanë përzgjedhjen muzikore tradicionale për çdo shtet që vinte në këtë qytet. Fëmijët mësuan diçka rreth aktrimit, ndërrimit të roleve, (shumë prej tyre luajtën 4 role e më shumë) rreth të thënit të fjalës bukur në këngë, por më shumë mësuan rreth baletit. Kjo shfaqje nuk do të përcillte gjithë entuziazmin, ritmin e gjallërinë, nëse fëmijët nuk do të drejtoheshin jo nga një, po dy koreografet Blerina Arbana dhe Enada Hoxha, të cilat arritën brenda një kohe të shkurtër, edhe pse me orë të gjata provash të pafundme, të përgatisnin në skenë balerinë të vërtetë.

Kështu mund të themi që në fund, arritëm të krijojmë versionin shqiptar të një “Qyteti për fëmijë”, e ky qytet nuk do të merrte jetë, pa fëmijët të cilët kanë punuar prej më se dy muajsh, për të sjellë një shfaqje me një nivel vërtet profesionistësh.

Prezantimi i fëmijëve në Teatrin Kombëtar ishte që një mundësi, që ëndrrat e këtyre fëmijëve të ndiheshit edhe më pranë faktit të të qenit artistë, përveçse ndërtimit të qytetit. A ka diçka të veçantë prezantimi i tyre në këtë skenë?

Nëse në jetën e përditshme, orëve nuk u japim dot ritmin e muzikës që na pëlqen, e ditëve nuk u japim dot ngjyrat që duam, të paktën të krijojmë një botë të bukur në skenë, e cila i ndihmon fëmijët të zhvillojnë imagjinatën, i edukon me të bukurën, i drejton drejt dëshirës për të realizuar ëndrrat e së nesërmes, e pse jo i mbush dhe me shpresën, se ndoshta, një ditë, dhe ky vend i vogël, do të jetë; ndryshe!

Nëse fëmijët janë mesazhi që ne i lëmë së ardhmes, atëherë, pikërisht tek ta ne duhet të projektojmë më të mirën tonë, e duhet t’ua përcjellim me ngjyrat më të larmishme, rruga për t’u bërë njeri është e gjatë dhe e mundimshme, por nëpërmjet teatrit, bëhet më e lehtë. E ku më mirë se në Teatrin Kombëtar, përçuesi më konkret i vlerave artistike të një vendi, mund të merrte kuptim një shfaqje e tillë, duke uruar që këta artistë të vegjël, do të mbetën të tillë edhe kur të rriten.

Nëse rikthehemi në kohë, te një ëndërr e fëmijërisë suaj, në prag të Vitit të Ri, çfarë prisnit?

E di kur thonë, e bukura e pritjes, është pritja vetë…, them se ishte e gjithë atmosfera e fundvitit që të falte kënaqësi, zbukurimi i shtëpisë, vajtje-ardhjet e kushërinjve, arkat me fruta, me hurma sidomos, e sigurisht dhuratat! Ne jemi tre motra e kurioziteti se çfarë dhurate do i qëllonte secilës nga ne, ishte vërtet një ndjesi e këndshme. Përveç arushit të kudogjendur kauçuku ngjyrë të verdhë, që ne i vumë emrin Kolargol, e një kukulle me flokë të artë, nuk mund të lë pa kujtuar një dhuratë tepër të veçantë për mua: librin e Piter Pan- it, një nga personazhet e mi më të dashur. Shkëputja nga fëmijëria nuk është një gjë hiç e bukur…, e Piteri, herë pas here na kujton, se vërtet nuk mund të ketë rikthim, ama me krahët e imagjinatës, mund ta risjellim shpesh, fëmijën që është brenda nesh.

Cili do të jetë projekti juaj i radhës?

Para dy vjetësh kisha një ëndërr shumë të madhe, kur lexova për herë të parë pjesën “Sonte do të luhet pa tekst”, të dramaturgut italian Luigji Pirandelo, nuk thuhet më kot: “Besoni në ëndrra se nëse i doni vërtet shumë, do të realizohen…”, kështu projekti i radhës është pikërisht kjo komedi serioze, një produksion i Teatrit Kombëtar, do të jetë një shfaqje me ngjyra të tjera, ama shpresoj të përcjellë shumë emocione”.

“Ne ndërtojmë një qytet”

Shfaqja është bazuar në operën “Ne ndërtojmë një qytet” shkruar në vitin 1930 nga kompozitori gjerman Paul Hindemith. Me një sukses ndërkombëtar, është e para herë që përshtatet në shqip dhe ngjitet në një skenë shqiptare. Historia e shfaqjes është vendosur në prag të festave të fundvitit, kohë kur fëmijët gëzohen për pushimet, dhuratat dhe dëshirat që i kanë më shumë përzemër. Një nga dëshirat e tyre është që të ndërtojnë një qytet, një qytet vetëm për fëmijët. Por si mund të jetë ky qytet? Cilat janë dëshirat e fëmijëve për qytetin më të bukur në botë? Në një udhëtim zbavitës, me muzikë, kërcim dhe humor, zbulohet një ëndërr e përbashkët e të gjithë fëmijëve. Një ëndërr e bukur nën bredhin e festave. Fëmijët aktrojnë, këndojnë dhe vallëzojnë nën flokët e borës që mbulojnë skenën e Teatrit Kombëtar, që kësaj here i çeli dyert për një shfaqje për fëmijë, të cilët e pritën këtë premierë me një qytet vetëm me fëmijë edhe për fëmijë.  Organizatorët mendojnë ta sjellin shfaqjen sërish në skenën e teatrit.

Biografia

Regjisorja Driada Dervishi ka mbyllur studimet e larta në vitin 2002 në Akademinë e Arteve me shfaqjen “Babai” të August Strindberg. Ajo ka prezantuar në skenë: “Ëndrra e një nate vere” të Uilljam Shekspirit, “Boll! Kështu nuk shtyhet më!” i Dario Fo­së, me të cilën u nominua në 4 regjisorët më të mirë të vitit 2009. Me tragjikomedinë “Tango”, mori çmimin e regjisë më të mirë në Festivalin e Teatrit

Mbarëshqiptar në Maqedoni dhe “Vajza pa prikë” me të cilën ka fituar të njëjtin çmim, “Ana Kristi” dhe “Të çmendur pas parasë”. Gjatë vitit 2015 solli shfaqjen “Vasha, Sonja dhe Masha” e Çehovit. Kjo ka qenë një ndër shfaqjet më të kërkuara nga publiku i Teatrit Kombëtar. Me të është vlerësuar për “Regjinë më të mirë” nga Akademia “Kult”.