4 Responses to " Lermeni pak atdhe III "

1. Admin says:

   09/11/2011 at 12:00 am

   Për të dytën herë, botohet në Londër antologjia e krijuesve në Mbretërinë e Bashkuar

   Nga Londra Muamed Veliu

   Gazeta Panorama

   29-11-06

   Promovimi i kësaj antologjie me përmbledhjet e krijimtarisë në formë poezish dhe tregimesh të 28 shqiptarëve që jetojnë dhe punojnë në Angli, është zhvilluar në bibliotekën e Wood Greenit në veri të Londrës. Në një veprimtari të gjerë kushtuar festave të Nëntorit, krijuesit shqiptarë kanë bashkëbiseduar me publikun rreth krijimtarisë së tyre, duke promovuar kështu veprën e përbashkët. Autorët janë të moshave nga më të ndryshmet, duke filluar nga më e reja, 20-vjeçarja Elona Hysa e deri te më i vjetri, Sotiraq Goge, plot shtatëdhjetëvjeçar. Ka qenë suksesi i antologjisë së parë po me të njëjtin titull botuar dy vite më parë dhe mbështetja e kompanisë mediatike “Alba-Media” që nxiti publikim e vëllimit të dytë. Jo vetëm kaq, kjo nismë letrare ka shërbyer si një nxitje e mëtejshme e krijimtarisë së disa autorëve të rinj. Mësohet se katër prej pjesëmarrësve në antologjinë e vitit 2004, tashmë kanë botuar librat e tyre të parë. Është hera e dytë që nën kujdesin e zotit Petrit Kuçana, drejtor i gazetës “The Albanian”, njëkohësisht themelues i shoqatës “Edith Durham”, kjo antologji shikon dritën e botimit. Pa e shfletuar mirë librin gjëja e parë që të bën përshtypje është kopertina krijuar nga hija e një njeriu që nuk mbështet askund me një background resh. Ka qenë Flori Slatina, ideatori i kësaj kopertine, e cila ka dashur të përçojë te lexuesi mesazhin se hija e personit i përngjan një poeti emigrant duke menduar. Në formën e hijes mund të jetë çdokush. Ai nuk e mbështet askund, nuk ka një bazë ku qëndron, pasi emigrantët janë në lëvizje dhe ëndërrojnë për atdheun e tyre. Kurse qielli në background-in e fotos ka një karakter universal që nuk i përket vetëm këtij emigranti, por të gjithëve. Nga kjo hije duket sikur përçohet një zë në formë lutje “Lërmëni pak atdhe”…

   Kuçana, njeriu që përkujdeset ndaj fjalës shqip në dhe të huaj.

   Pas shumë përpjekjesh dhe një mundi dyvjeçar për botimin e antologjisë II, Petrit Kuçana ndihet i lehtësuar. Ka përmbushur me sukses një dëshirë jo vetëm të tijën, por të të gjithë atyre emigrantëve që krijojnë dhe nuk kanë mundësi se ku t‘i publikojnë poezitë apo tregimet. Për Kuçanën, ky botim i dytë nga ana e përzgjedhjes së autorëve ka qenë i vështirë, pasi siç pohon ai, ka pasur një numër të madh të interesuarish për t‘u përfshirë në antologjinë 2006 . Ai e shikon këtë libër në vazhdën e misionit që ka shoqata “Edith Durham” që ai drejton si një mundësi e mirë për tejçimin e gjuhës shqipe dhe pasurimin e saj. Periudha dyvjeçare në mes, që nga koha kur u botua antologjia e parë, ka shërbyer si një periudhë për të sjellë një libër më dinjitoz.

   “Jemi të lumtur që mundëm të botojmë antologjinë e dytë, e cila padyshim, është në një nivel akoma më të lartë se ajo e para”, shprehet Kuçana, duke shtuar se autorëve u duhet një shkëndijë për të “shpërthyer”. Për të, antologjia e parë ka shërbyer si një nxitje për pjesëmarrësit, të cilët vazhduan të shkruajnë. Sipas gazetarit Kuçana, iniciator dhe përgatitës i kësaj antologjie, ajo nuk është thjesht me një paraqitje të bukur grafike, por është tentuar që pesha artistike të jetë më me vlera. Pyetjes se çfarë ka dashur të arrijë me këtë botim të dytë ai përgjigjet: “Mërgimtarët e kanë të vështirë të gjejnë veten e tyre në mërgim. Kjo bëhet akoma më e vështirë për artistët. Duke parë që komuniteti është në një moshë relativisht të re, këtu dhe mundësia e integrimit në qarqet letrare artistike apo shkencore është e vështirë për t‘u integruar, atëherë ne menduan të shikojmë mundësitë e krijimit të një atmosfere, ku fjala shqipe të jetë prezente. Besuam se botimi i kësaj antologjie do të shërbente jo vetëm si kultivim vlerash në rastin konkret të atyre letrare, por edhe si nxitje për ata autorë, të cilët emigracioni i kishte bërë që të harrojnë se ka letërsi dhe fjalë shqipe”.

   Krijimtari në anglisht

   E ndërsa dëshira për të shkruar në shqip nga më të rriturit e komunitetit shqiptar në Angli tentohet të ruhet dhe të avancohet më tej, tendenca e brezit të ri për të shkruar në anglisht është evidente. Një fakt i tillë pranohet nga Kuçana, i cili komenton duke perifrazuar një thënie të Kadaresë në Londër pak kohë më parë, se gjuha shqipe i ka të gjitha mekanizmat për t‘u përdorur e shprehur më së miri në veprat letrare nga çdo poet. Por Kuçana vetë poet, thotë se ai nuk shikon ndonjë gjë të keqe te të rinjtë shqiptarë që shkruajnë anglisht, duke theksuar se përpjekjet e shoqatës që ai drejton janë përqendruar që pikërisht këta të rinj të mos e harrojnë gjuhën shqipe dhe traditat shqiptare. “Është për të ardhur keq që këta autorë që shkruajnë në anglisht harrojnë ta përkthejnë në shqip”, thotë ai.

   Pak dëshirë për të lexuar

   Të përfshirë në rutinën dhe vrullin e jetës në emigracion, shqiptarët kanë pak ose aspak kohë për të lexuar, por dëshira nuk mungon. Kuçana e pranon një fakt të tillë duke e parë në dy dimensione si krijues dhe drejtor i gazetës “The Albanian”. “Fatkeqësisht, në komunitetin shqiptar, sikurse edhe në komunitetet e tjera, prirja për të lexuar nuk është e madhe për vetë kushtet ku ne jetojmë, ato të emigracionit. Letërsia për emigrantët do të ishte një luks. Megjithatë, ka një numër të konsiderueshëm nga të gjitha moshat që kanë dëshirë të lexojnë. Duhet një nxitje përmes veprimtarive të ndryshme për t‘i bërë njerëzit të lexojnë, pasi vlerat letrare janë pak të përfaqësuara brenda komunitetit. Me anë të gazetës, ne jemi përpjekur të shkojmë te lexuesi dhe jo të presim që lexuesi të vijë te ne, kurse për letërsisë ne u themi ja ku i keni vlerat ejani merrini”.

   Krenari

   Botimi “Lërmëni pak Atdhe” është një përpjekje fisnike që mbart vlera për komunitetin shqiptar në Britaninë e Madhe dhe të kujton përpjekjet e kolosit të veprave shqipe, Faik Konica, i cili i mori disa franga ari borxh mbretit Zog për të themeluar në Londër gazetën “Albania”, vetëm e vetëm që fjala shqipe të forcohet e jo harrohet në dhe të huaj. Është privilegj që në vitin 2006, ku identiteti shqiptarë për shumë arsye është zbehur të kesh në dorë një antologji që përçon mall dhe ndjenjë shqiptarie. Mirënjohje të gjithë atyre që gjetën kohë, shpenzuan mundin e tyre dhe me shumë sakrifica botuan antologjinë numër II në Mbretërinë e Bashkuar.
2. Admin says:

   09/11/2011 at 12:02 am

   http://www.gazeta-shqip.com/kulture/26f553fa60f7b2566225a7ab3ee15f6c.html
3. Admin says:

   09/11/2011 at 12:06 am

   Pak më shumë shqiptar*

   Atdheut nuk i thuhet kurrë lamtumirë. Ky është kod i
   trashëguar prej kohësh dhe ruhet me një fanatizëm të
   madh prej mërgimtarëve shqiptarë.
   Ndoshta një “mirupafshim të mbështjellë në lot”. Askush më shumë se
   poetët e mërguar nuk e përjeton dhimbjen për tokën-atdhe,
   për tokën që kurrë nuk mund të harrohet. Dhe ekziston një
   lidhje e veçantë mes shqiptarëve dhe Anglisë (Londrës në
   veçanti), por që poetët e këtushëm u mëshojnë më shumë
   përjetimeve, emocioneve, sesa historisë; që nga deklarimet për
   ndarjen e Shqipërisë, deri tek vendosmëria angleze për të
   ndaluar një masakër nga më të përgjakshmet dhe më të
   pashembulltat në një truall të atdheut tonë, në Kosovë.
   Por ky nuk ka qenë motiv i vetëm që i shtyu poetët shqiptarë që
   jetojnë në Mbretërinë e Bashkuar të shkruajnë diçka më shumë
   se një përjetim, të formulojnë ashtu siç e ndjejnë atë që quhet
   krijim, qoftë në poezi apo në prozë.
   Ishte ballafaqimi me kulturat e tjera, kur krejt të vetëdijshëm
   për vlerat e çmuara dhe të lakmueshme që trashëgojmë si komb,
   gjeten një arsye më shumë për të thënë fjalën e tyre, sidomos
   kur identiteti nëpërkëmbej, apo kur kalonin nga ndonjë muze
   në metropolin anglez dhe shihnin diçka nga Shqipëria. Një
   vend ku qëndroi mbreti shqiptar, apo ndonjë kostum kombëtar
   shqiptar të ekspozuar nga Bajroni dhe deri tek ndonjë shkrim
   i zonjës së madhe angleze, Edit Durham, që bëri aq shumë për
   shqiptarët dhe Shqipërinë. E pse jo një hotel të vogël,
   ku qëndruan kryeministri i parë shqiptar, së bashku me të
   gjithë delegacionin që përfaqësonin Shqipërinë. Të gjitha këto
   duken se kanë qenë shkëndijat që, të gërshetuara me realitetin
   shqiptar i cili vazhdon të mbetet i dhimbshëm dhe,duke u
   ndjerë krejt të pafuqishëm për të ndryshuar diçka, pasi
   ndihen më shumë se të braktisur, vendosën të mbrohen
   prej gjithçkaje dhe të hyjnë në kalanë e fuqishme dhe të vështirë
   të letërsisë (ndonëse disa prej tyre edhe për herë të parë) dhe të
   thoshin fjalën e tyre në mënyrën e tyre krejt origjinale.
   Kështu gjetën pallton që do t’i mbante ngrohtë, jo vetëm prej të ftohtit
   anglez, por edhe që do t’i mbronte edhe prej pluhurit,
   shpeshherë të padurueshëm që ngrihej rreth tyre. Dhe nëse
   piktorët për ATDHEUN e largët, kishin fiksuar një imazh,
   një vatër, një ngjyrë, krijuesit poetë e mbajnë ATDHEUN
   shumë afër, e mbajnë shumë ngrohtë dhe jo rrallë, fjala e tyre
   merr përmasat e një thirrje ndërgjegjshmërie, për të gjithë
   bashkatdhetarët, për t’u ndjerë pak më shumë krenar. Me
   fjalën e tyre këta autorë krijojnë rryma të fuqishme, të cilat,
   jo vetëm që largojnë pluhurin e përçudnimit, që vjen, jo rrallë
   herë, rreth tyre, e që dihen fort mirë sesi dhe pse krijohet, por
   tejçojnë vlera shqiptare, që janë të papërsëritshme dhe të
   lakmueshme, duke risjellë në mendjen e “të pluhurosurve”,
   pak më shumë dritë që rrezaton mbi thënien e rilindësve se
   jemi krenarë që jemi shqiptarë.
   “Lërmëni pak atdhe” është thirrja që i bashkon të gjithë këta
   krijues në këngën e madhe shqiptare, ku duket se në fund
   duhet të ketë një varg, një kërkesë për një copë tokë shqiptare,
   ku duan të prehen…
   Kjo antologji duket si një letër e gjatë, një letër e nisur drejt
   atdheut, ashtu si dhe drejt diasporës shqiptare që nuk ka
   ndonjë adresë, por duket se u drejtohet të gjithëve, që nga
   pushtetarët e politikanët dhe deri tek ata mërgimtarë që kanë
   harruar të jenë shqiptarë, apo atyre nënave që në mërgim i
   porosisin fëmijët, kur i nisin për në shkollë, që të mos thonë se
   janë shqiptarë. Është një këngë e gjatë që sfidon doganat, vizat,
   aeroportet apo kontrollet. Është këngë që shpërthen meridianët
   shpesh herë të hekurt për ne shqiptarët dhe shkon drejt një
   dere që përfundon në ATDHE.
   U gjetën një mijë e një arsye për largesën dhe sidomos mungesën
   “Atdhe” dhe nëse dikur kishin shkruar ndonjë varg për mërgimtarët,
   tani ata vetë ishin subjekti. Sa e ëmbël është vatra ATDHE….
   Dhe krijuesit kanë një gjuhë sa të vështirë aq edhe të thjeshtë
   të komunikimit. Nuk është e rëndësishme nëse u takuan në
   ndonjë bibliotekë, në ndonjë tavolinë të thjeshtë druri, apo në
   ndonjë sallon të aristokracisë angleze. Ata i bashkoi diçka
   më shumë se stili, më shumë se poezia, apo letërsia në tërësi.
   Ishte fjala shqip dhe dëshira për t’u ndjerë pak më shumë
   shqiptarë, në ballafaqimin e madh të kulturave dhe të vlerave.
   Tani bota është bërë e vogël, por duket se trenat e Evropës po
   na lanë akoma të presin nëpër stacione, apo bileta jonë është
   parashikuar për në kohë të vona. Autorët e kësaj antologjie
   kërkojnë pak më shumë atdhe dhe vetënxiten duke kërkuar
   edhe prej bashke komabasve për t’u ndjerë pak më shumë
   shqiptarë.
   ***
   Krijuesit në Mbretërinë e Bashkuar kanë një hapësirë të gjerë
   krijimi dhe një gjeografi mjaft të larmishme. Ata vijnë thuajse
   nga të gjitha trojet etnike shqiptare, duke pasqyruar në krijimet
   e tyre që nga ambientet e aristokracisë angleze dhe deri tek qytetet e
   gurta, apo tek zanat e bjeshkëve. Kjo antologji që përfshin
   krijues të ndryshëm, nga Rrahman Dedaj, shkrimtari me
   përmasa evropiane, deri tek 17-18 vjecarët apo dhe të tjerë që
   hedhin hapat e parë drejt letërsisë, të veshur me mantelin e
   poetit.
   Përsa i përket qëllimit mund të thuhet se është tejkaluar. Nëse
   në fillim u mendua se kjo antologji do të shërbejë si një tribunë
   ku do të bashkohet zëri i krijuesve shqiptarë në Mbretërinë e
   Bashkuar, pasi ky vend njihet si një nga vendet ku
   komuniteti shqiptar është më i riu (mosha e tij numërohet me
   gishtat e dorës) dhe do të jetë si një nxitje për të gjithë krijuesit
   sidomos ata të rinjtë, tani besojmë se kemi të drejtë të
   pretendojmë se nëpërmjet kësaj antologjie po tejçojmë edhe
   një vlerë të fuqishme letrare.
   Le të besojmë se ky do të jetë një hap që do të kthehet në traditë
   si mbrojtje e vlerave të çmueshme, dhe të lakmueshme që na
   karakterizojnë si komb.
   Petrit KUÇANA
   Londër
   10 janar 2004

   *Parathënie e antologjisë së parë të krijuesve shqiptarë në Mbretërinë e Bashkuar
4. Admin says:

   24/01/2012 at 12:26 am

   http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=gYIqz_Uti5Y